Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Αγαπητοί φίλοι, θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι η οικονομική κρίση δημιούργησε πρόβλημα και στη λειτουργία της Βιβλιοθήκης Κρισναμούρτι: Καθώς πλησιάζει δέκατο απλήρωτο νοίκι (επί 200,00 ευρώ τον μήνα) και πλέον η Βιβλιοθήκη κινδυνεύει με κλείσιμο, ζητάμε τη βοήθειά σας για να μη συμβεί αυτό, καταθέτοντας από 5 ευρώ έως όσα μπορείτε, στον Τραπεζικό λογαριασμό της που είναι:
ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ.
Βιβλιοθήκη Κρισναμούρτι
Αρ. Λογ. 6752-132567-054
ΙΒΑΝ GR51 0171 7520 0067 5213 2567 054
Σας ευχαριστούμε πολύ.

93 βίντεο του Κρισναμούρτι με ελληνικούς υπότιτλους ΕΔΩ με ένα κλικ στην εικόνα.

Πηγαίνετε κατ’ αυθείαν στο YOUTUBE κι εκεί πατήστε τη «μαργαρίτα» (ρυθμίσεις) κάτω δεξιά, μετά το SUBTITLES (υπότιτλοι) και διαλέξτε ελληνικά.

Φωτογραφία του χρήστη Krishnamurti Library of Athens.

Από το ιστολόγιο του Νίκου Πιλάβιου
Η επισκέπτρια, η κυρία Μ. που ήταν δασκάλα, είπε ότι τα παιδιά –όχι στις ώρες του σχολείου- παίζανε τους στρατιώτες με ξύλινα όπλα, με σπαθιά, τανκς και λοιπά και ρώτησε, πώς μπορεί κανείς να αποτρέψει τα παιδιά απ’ αυτό;
«Όταν όλη η κοινωνία έχει εμπλακεί σ’ αυτό το βάρβαρο παιχνίδι, το να το σταματήσουν μερικά παιδιά -που θα ενθαρρυνθούν να το ξανακάνουν από τους μεγάλους- έχει πολύ μικρή σημασία, εκτός αν ο δάσκαλος είναι διαρκώς μαζί τους και τα βοηθάει με άλλους τρόπους ψυχαγωγίας, λογικούς και άκακους».
Η δασκάλα είπε ότι πιθανόν να μπορούσε να προσέχει διαρκώς ένα ή δύο παιδιά, αλλά αν τα παιδιά δεν βοηθιόνταν με συνετές οδηγίες και ορθή καθοδήγηση, να αντιληφθούν τις συμφορές που ακολουθούν με το ξύπνημα της βαρβαρότητάς τους, σύντομα η κοινωνία θα τα απορροφήσει.
Η κοινωνία, σε τελευταία ανάλυση, είναι το άτομο, είναι ένα σύνολο ατόμων και αν το κάθε άτομο δεν βγάλει από μέσα του τις αιτίες που θρέφουν τον πόλεμο και λοιπά, τα εξωτερικά μπαλώματα, που αναμορφώνουν τις ίδιες αιτίες με διαφορετική αξιολόγηση, έχουν πολύ μικρή σημασία. Γι’ αυτό κι εκείνη θα έπρεπε ν’ αρχίσει με τον εαυτό της· θα έπρεπε πρώτα να κατανοήσει τον εαυτό της, γιατί με την αυτογνωσία έρχεται σωστή σκέψη.

Από το βιβλίο του Κρισναμούρτι, «Ο κόσμoς μέσα μας» που θα κυκλοφορήσει τον Μάιο, από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

32e3df9e

από το μπλογκ της Στεφανίας Ταπτά

15 Νοεμβρίου 1981

«Κάθε επάγγελμα έχει την πειθαρχία του, κάθε πράξη επιδιώκει το στόχο της και κάθε σκέψη έχει το σκοπό της.
Αυτός είναι ο κύκλος που μέσα του είναι παγιδευμένος ο ανθρώπινος νους.
Όντας σκλάβος της γνώσης, ο νους προσπαθεί πάντα να επεκτείνει τις γνώσεις του, τη δράση του μέσα στο πεδίο τους, καθώς κάθε σκέψη του, αναζητάει το σκοπό της.

Σε όλα τα σχολεία η πειθαρχία θεωρείται πλαίσιο του νου και της δραστηριότητάς του, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μια επανάσταση ενάντια σε κάθε μορφή ελέγχου, καταστολής ή αυτοσυγκράτησης. Αυτό έχει οδηγήσει σε κάθε μορφή ανεκτικότητας, απρέπειας και αναζήτησης ευχαρίστησης με οποιοδήποτε κόστος. Κανείς δεν σέβεται κανέναν. Μοιάζει να έχει χαθεί κάθε μορφή προσωπικής αξιοπρέπειας και βαθιάς ακεραιότητας. Κι αυτή η κοινωνική ανεκτικότητα έχει γίνει σεβαστή και αποδεκτή σαν κανόνας ζωής.
Σπαταλάνε εκατομμύρια σε ναρκωτικά για να σκοτώνουν το ίδιο τους το σώμα και τον νου. Για την ανάπτυξη ενός καλού νου, ενός νου που έχει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται τη ζωή ως μια αδιάσπαστη ενότητα −αυτό σημαίνει καλός νους− χρειάζεται να υπάρχει στα σχολεία μας κάποιο είδος πειθαρχίας

Πρέπει μαζί να κατανοήσουμε τις μισητές και ίσως αξιοκαταφρόνητες λέξεις «πειθαρχία» και «κανόνες». Για να μαθαίνεις χρειάζεται να έχεις προσοχή· για να μαθαίνεις πρέπει να υπάρχει όχι μόνο η ακοή του αυτιού, αλλά και να «πιάνεις» από μέσα σου αυτό που λέγεται. Για να μαθαίνεις χρειάζεται να παρατηρείς. Καθώς ακούτε ή διαβάζετε αυτού του είδους τις δηλώσεις, πρέπει να δίνετε την προσοχή σας χωρίς να σας το έχουν επιβάλει, χωρίς να σας πιέζουν ή να περιμένετε κάποια ανταμοιβή ή τιμωρία.
Πειθαρχία σημαίνει «μαθαίνω», όχι «υποτάσσομαι.»

Αν θες να γίνεις μάστορας ξυλουργός, πρέπει να μάθεις να χρησιμοποιείς τα κατάλληλα εργαλεία για κάθε είδος ξύλου, και αυτό θα το μάθεις από ένα μάστορα ξυλουργό.
Αν θες να γίνεις καλός γιατρός, πρέπει να σπουδάσεις πολλά χρόνια, να μάθεις όλα τα μέρη του σώματος, τους πολλούς τρόπους θεραπείας του και λοιπά.
Κάθε επάγγελμα απαιτεί να μάθεις γι’ αυτό όσο πιο πολλά μπορείς.
Μαθαίνω για το επάγγελμα σημαίνει συσσώρευση γνώσεων γι’ αυτό και απόκτηση όσης επιδεξιότητας μπορώ.
Η μάθηση είναι η ουσία της πειθαρχίας**
.

Το να μαθαίνω γιατί κανείς πρέπει να είναι ακριβής στις ώρες που τρώει, ποια είναι κατάλληλη ώρα για ύπνο και λοιπά σημαίνει ότι μαθαίνω τι θα πει να έχω τάξη στη ζωή μου. Σ’ έναν κόσμο που βρίσκεται σε αταξία και όπου υπάρχει πολλή σύγχυση στα πολιτικά, στα κοινωνικά, ακόμα και στα θέματα της θρησκείας, τα σχολεία μας πρέπει να είναι κέντρα τάξης και εκπαίδευσης με νοημοσύνη.
Το σχολείο είναι ένας ιερός τόπος όπου όλοι μαθαίνουν για την πολυπλοκότητα της ζωής, αλλά και την απλότητά της.
Έτσι, η μάθηση απαιτεί επιμέλεια και τάξη.

Η πειθαρχία δεν είναι ποτέ προσαρμογή, μη φοβάστε τη λέξη και επαναστατήστε εναντίον της.
Η λέξη «θεός» έχει γίνει εξαιρετικά σημαντική για τους περισσότερους ανθρώπους· όπως η λέξη «έθνος» ή το όνομα κάποιου πολιτικού και λοιπά. Το όνομα του πολιτικού είναι η εικόνα του· η εικόνα του θεού είναι χτισμένη εδώ και χιλιάδες χρόνια από σκέψη και φόβο.
Ζούμε με εικόνες δημιουργημένες από το νου ή από κάποιο επιδέξιο χέρι (καλλιτέχνη).
Για να μάθει κανείς γι’ αυτές τις εικόνες, τις οποίες έχει αποδεχτεί ή έχει δημιουργήσει ο ίδιος για τον εαυτό του, χρειάζεται να έχει επίγνωση.

Εκπαίδευση δεν είναι μόνο να μαθαίνει κανείς γύρω από ακαδημαϊκά θέματα, αλλά και το να εκπαιδεύει τον εαυτό του».

.

ΚΡΙΣΝΑΜΟΥΡΤΙ

«Για την πειθαρχία»

Από το βιβλίο «Γράμματα στα σχολεία» – (Δεύτερος Τόμος)

Aλαίν Nοντέ: Τώρα: Αναρωτιέστε, αν το βγάλσιμο από το ποτάμι, από το «εγώ» -που το ονομάζετε, «κατανόηση»- αν αυτό το βγάλσιμο έρχεται με πέρασμα χρόνου ή αν υπάρχει κάποιος άλλος παράγοντας;

Kρισναμούρτι: Ναι , αυτό.

A.N: Και λέτε ότι το αγόρι(Ο νεαρός Κρισναμούρτι δηλ.) ήταν έξω από το ποτάμι, από το «εγώ».

K: Προφανώς δεν έγινε με πέρασμα χρόνου.

A.N: Επειδή το εξετάσαμε αυτό.

K: Νομίζω πως είναι επιθυμία, το ότι νομίζεις πως μπορεί να γίνει με το πέρασμα χρόνου. Είναι μια αίσθηση που σου δίνει παρηγοριά, επειδή αναβάλεις συνέχεια∙ είσαι πνευματικά τεμπέλης και λες, «ε, καλά, στην επόμενη ζωή». Κοιτάξτε τα εκατομμύρια των ανθρώπων που πιστεύουν στην μετενσάρκωση.

A.N: Είναι αφροσύνη.

K: Αφροσύνη; Δηλαδή;

A.N: Ναι. Όχι ότι εσείς λέτε ότι είναι ή ότι δεν είναι, αλλά πάντως η μετενσάρκωση δεν είναι ο δρόμος προς τον «ουρανό».

K: Απολύτως, όχι. Ασχοληθήκαμε με αυτή την ιδέα. Και δεν θα μπορούσα ποτέ να πω…

A.N: Ναι, δεν λέτε ότι υπάρχει ή ότι δεν υπάρχει μετενσάρκωση, λέτε, ότι: είτε υπάρχει είτε δεν υπάρχει, δεν είναι ο δρόμος προς τον «ουρανό».

K: Ναι. Δεν είναι. Αν, λοιπόν, ο χρόνος, η εξέλιξη, αφού είναι απλώς ραφινάρισμα του «εγώ», δεν είναι ο δρόμος για να βγεις από το ποτάμι…

A.N: … Ναι, ναι.  Τότε ποιο ήταν εκείνο το στοιχείο που έκανε αυτό το αγόρι διαφορετικό;

K: Ναι. Και πώς γίνεται να βγεις έξω από το χρόνο χωρίς προσπάθεια, χωρίς να σου πάρει χρόνο; Σωστά;

A.N: Ναι, κύριε. Αυτό είναι το ερώτημα.

K: Νομίζω ότι πράγματι βγαίνεις από το ποτάμι, όταν αρνηθείς το χρόνο. Να τον αρνηθείς όχι τον φυσικό χρόνο, αλλά τη αίσθηση του να γίνεις κάτι, να υπάρχεις, να πετύχεις συγκρίνοντας… Όλα αυτά. Εάν τα απαλλαγείς από όλα αυτά, αν απαλλαγείς από το να γίνεις κάτι, είσαι έξω από το ποτάμι.

A.N: Ναι.

K: Αυτή η απαλλαγή δεν είναι ζήτημα θέλησης, γιατί η θέληση είναι χρόνος.

A.N: Η θέληση είναι ακριβώς το «γίνομαι κάτι».

K: Φυσικά, είναι το «γίνομαι κάτι». Αν, λοιπόν, το κατανοήσεις αυτό πολύ καθαρά, αν το δεις πολύ καθαρά, ότι ο χρόνος φέρνει απλώς ραφινάρισμα του «εγώ» κι όχι απελευθέρωση από το «εγώ», και ότι η θέληση να φτάσεις κάπου είναι κι αυτή μέρος του ίδιου μονοπατιού.

A.N: Είναι το «εγώ».

K: Το «εγώ» καλύτερο. Το γυαλίζεις, το γυαλίζεις, το γυαλίζεις, αλλά είναι πάντα το ίδιο.

A.N: Ναι.

K: Τότε το βλέπεις αυτό πολύ, πολύ, πολύ καθαρά. Έστω διανοητικά. Και μετά παύεις να δρας με βάση το χρόνο…

A.N: Παύεις να είσαι χρόνος.

K: …ναι, παύεις να είσαι χρόνος. Είσαι έξω απ’ αυτόν. Γιατί το βγάλσιμο απ’ αυτόν είναι σαν… Να, προχθές έβλεπα ένα πιγκουίνο να πηδάει έξω από το νερό πάνω σε μία ψηλή εξέδρα. Το έκανε με μια κίνηση. Είναι ακριβώς το ίδιο.

A.N: Ναι. Είναι μια πράξη άρνησης.

K: Ξέρετε, κύριε, η άρνηση είναι το θετικό.

A.N: Ναι. Το αρνητικό είναι το θετικό.

K: Αλλά όχι η αναζήτηση του θετικού μέσα από την άρνηση.

A.N: Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Οι άνθρωποι κάνουν την επιδίωξη της άρνησης την ουσία ακριβώς του να γίνουν κάτι και της προσπάθειας. Και αυτή, ίσως, είναι η μεγαλύτερη παγίδα της πειθαρχίας που επιβάλουν όλες οι θρησκείες: Θα γίνω καλός∙ θα γίνω Μαχάτμα∙ θα επιβληθώ στον εαυτό μου.

K: Ακριβώς. Όταν αρνηθείς αυτό, τα αρνείσαι όλα. Όχι λεκτικά, αλλά τα αρνείσαι  εντελώς με την καρδιά σου. Το θετικό είναι σαν το πήδημα έξω από το νερό, του πιγκουίνου: μια κι έξω.

A.N: Ναι. Έχει κάποια ιδιαίτερη αίσθηση αυτό;

K: Όχι. Είσαι έξω. Δεν υπάρχει κάποια ιδιαίτερη αίσθηση ή φώτιση ή…

K & A.N: (Γελάνε)

K: … ή φώτιση ή κατάσταση έκστασης. Απλώς είσαι έξω. Όταν είσαι έξω… υπάρχει πλήρης… υπάρχει μία διαφορετική έκσταση. Όχι η έκσταση που έχει το βγάλσιμο έξω που σε βολεύει.

A.N: Που δίνει ευχαρίστηση και εμπειρία.

K: Ναι. Και οπότε ανήκει στο ποτάμι.

A.N: Θα σας πείραζε, κύριε να πείτε κάτι γι’ αυτή την έκσταση της «μη-εμπειρίας»; Γιατί, και πάλι, πάρα πολλοί άνθρωποι που λένε ότι την έχουν ζήσει, την έχουν προβάλει σαν μια κατάσταση κενού λήθης.  

K: Ξέρω. Η όλη ιδέα, κύριε…

A.N: Είδα στην Πανεπιστημιούπολη του Μπέρκλεϋ, ένα κορίτσι να κάθεται σε κατάσταση… Εεε…

A.N. & K: (Γέλια)

A.N: Αχ, ποια ήταν μια λέξη που χρησιμοποιήσατε χτες;

Mαίρη Zίμπαλιστ(γραμματέας του Κ): «Αναστάτωσης».

K: Ακριβώς. Αααχχ…. Βλέπετε, κύριε, υπάρχει όλη αυτή η ιδέα που κι αυτή ανήκει στην παράδοση ─ η παραδοσιακή φώτιση είναι ένα επίτευγμα.

A.N: Ναι.

K: Η φώτιση έρχεται…

A.N: Σαν ανταμοιβή.

K: Σαν ανταμοιβή ή σαν εμπειρία.

A.N: Ναι.

K: Ο Βούδας υποτίθεται ότι έφτασε στη φώτιση καθισμένος κάτω από ένα δέντρο.

A.N: Μετά από οχτώ χρόνια προσπάθειας.

K: Καθισμένος κάτω από το δέντρο.

A.N: Αλλά λένε, ότι μετά σταμάτησε να προσπαθεί. Ίσως, κύριε, το σταμάτημα της προσπάθειας νε ήταν η φώτιση.

K: Φυσικά..

A.N: Από την άλλη μεριά, είναι αλήθεια ότι θα πάρεις τίποτα, δίνοντας τίποτα και πρέπει τελικά κάτι να κερδίσεις.

K: Όχι, κύριε. Κοιτάξτε.

A.N: Όχι κάνοντας προσπάθεια. Αλλά μέσα από αναζήτηση.

K: Όχι. Όχι. Κοιτάξτε πραγματικά, κύριε. Αν δεις ότι το εγώ είναι η πηγή της αταξίας, της σύγχυσης, της θλίψης, του χυδαίου ποταμού.  Αν το δεις ως παρατηρητής και παρατηρούμενο…

A.N: Δηλαδή;

K: Σ’ αυτή την περίπτωση, ο παρατηρητής είναι το παρατηρούμενο. Αν γίνει τέτοια παρατήρηση, αφήνεις το ποτάμι∙ υπάρχει  τότε εκείνη η κίνηση που είναι το βγάλσιμο από το ποτάμι. Τώρα: Κατά την άποψή μας, αν αυτό βιωθεί σαν εμπειρία φέρνει κάποιο είδος έκστασης∙ φέρνει κάποια ευτυχία, κάποια αίσθηση ευεξίας, κάποια αίσθηση φτασίματος, αναζήτησης γνώσης. Όλα αυτά…

A.N: Που είναι ικανοποίηση του «εγώ».  

K: …Που είναι μέρος του «εγώ».

A.N: Μάλιστα.

K: Έτσι: Το ζήσιμο της εμπειρίας είναι ζήσιμο του «εγώ» σε ένα διαφορετικό επίπεδο.

A.N: Ναι. Το ζήσιμο μιας εμπειρίας ανήκει πάντα στο «εγώ».

K: Έτσι, όταν αρνείσαι το «εγώ», αρνείσαι την εμπειρία. Κι όταν αρνείσαι την εμπειρία, δεν θέλεις, δεν αναζητάς πια καμιά εμπειρία.

A.N: Αρνείσαι την εμπειρία και δεν σημαίνει ότι αυτό είναι κάποια άλλη ουράνια εμπειρία, διαφορετική –με κάποιο τρόπο- από τις άλλες.

K: Αυτό απαιτεί τρομερή αντίληψη.

A.N: Αυτό εννοείται όταν λέτε, «να πεθαίνει κάτι»;

K: Φυσικά. Δεν μπορείς να ζεις αληθινά αν δεν πεθαίνει κάθε στιγμή μέσα σου η ψυχολογική γνώση, η συσσωρευμένη πληροφορία και ευχαρίστηση, και λοιπά.

A.N: Τώρα: Θα σας πείραζε να μας ξαναπείτε ποια είναι εκείνη η έκσταση που δεν είναι αποτέλεσμα εμπειρίας;

K: Ας δούμε ξεκάθαρα ότι η εμπειρία που δίνει έκσταση, η εμπειρία που σου δίνει ευχαρίστηση, η εμπειρία που σου δίνει γνώση, η εμπειρία που σε κάνει να νοιώθεις σπουδαίος, η εμπειρία της επιτυχίας και όλα τα παρόμοια, είναι μέρος του «εγώ»∙ ανήκουν στην κίνηση του «εγώ».

A.N: Είναι το «εγώ».

K: Είναι η κίνηση του «εγώ». Τώρα: Όταν αρνείσαι το «εγώ», αρνείσαι κάθε απαίτηση για εμπειρίες. Που σημαίνει ότι αρνείσαι κάθε απαίτηση για έκσταση, για ευχαρίστηση, για παρηγοριά, για επιτεύγματα. Οπότε, όταν αρνείσαι κάτι μη-πραγματικό, το πραγματικό είναι εκεί. Τότε μέσα σ’ αυτό, που δεν είναι μια εμπειρία, επειδή δεν έχει τίποτα…

A.N: …Επειδή δεν εξαρτάται από την αντίδρασή σου…

K: Και όχι μόνο αυτό. Δεν υπάρχει…

A.N: Δεν είναι δημιουργημένο από την επιθυμία.

K: Από το «εγώ».

A.N: Το πραγματικό είναι εκεί, είτε κάνω είτε δεν κάνω κάτι γι’ αυτό.

K: Όχι. Κοιτάξτε το προσεκτικά. Είναι κάτι πολύ πιο λεπτό απ’ αυτό. Δηλαδή, όταν το «εγώ» που αναζητάει εμπειρίες αναιρείται, αυτή η ίδια η αναίρεση είναι η θετική πράξη ενός νου που λέει, «δεν θέλω κανένα είδος εμπειρίας», και δεν υπάρχει πια εμπειρία.

A.N: Μάλιστα.

K: Οπότε ένας τέτοιος νους είναι φως του εαυτού του.

A.N: Και τι εννοείτε μ’ αυτό, κύριε;

K: Δείτε το. Δείτε τι συνέβη. Δεν υπάρχει πια καθοδήγηση.

A.N: Α, ναι. Δεν είναι εξαρτημένος ο νους.

K: Είναι σαν ένα φως. Ήλιος.

A.N: Ναι.

K: Και αυτό έχει τη δική του έκσταση, τη δική του κίνηση χαράς. Τίποτα δεν έχει σχέση μ’ αυτό.

A.N: Ναι.

K: Έτσι, η εξελικτική θεωρία του να γίνεις κάτι, να καταφέρεις, δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα της άρνησης του «εγώ». Είμαι σίγουρος ότι οι αρχαίοι πρέπει να το έχουν πει αυτό.

A.N: Φυσικά και το έχουν πει, κύριε, φυσικά. Η τραγωδία είναι πως ό,τι είπαν μετατράπηκε σε κάποια μέθοδο η οποία έγινε το πιο σημαντικό κλουβί του «εγώ».

K: Ω, όλα αυτά είναι σκουπίδια…

A.N: Ναι.

K: Είτε είναι Βενταντικά σκουπίδια, είτε είναι Χριστιανικά σκουπίδια ή όποια μέθοδος κι αν είναι, είναι σκουπίδια, είναι βρώμικα.

A.N: Είναι βρώμικο να φυλακίζεσαι στο κυνήγι ενός πράγματος που δεν είναι αποτέλεσμα κυνηγιού.

K: Έτσι, κύριε, μπορεί ο νους, να αρνηθεί το «εγώ», χωρίς κανένα κίνητρο;

A.N: Στην πραγματικότητα, να πεθάνει.

K: Και ο νους μπορεί να αρνηθεί το «εγώ», μόνο όταν δει το  «εγώ» όχι σαν να είναι παρατηρητής, αλλά σαν να είναι αυτός το παρατηρούμενο, κι αυτό είναι κοίταγμα όχι από έξω, αλλά από μέσα.

A.N: Όταν κατανοεί το σύνολο…

K: Νομίζω ότι είπαμε αρκετά.

Απόσπασμα από συζήτηση του Κρισναμούρτι με τον Αλέν Νοντέ, τον Ιανουάριο του 1972, στο Μαλιμπού της Καλιφόρνια μετάφραση: Ν. Πιλάβιος

Σχετική εικόνα

Από το ιστολόγιο του Νίκου Πιλάβιου

Η  Σ. η  επισκέπτρια, ήρθε από  πολύ μακριά για να βρει αν η φωνή που είχε ακούσει μέσα της, ήταν η φωνή της διαίσθησής της ή η φωνή των σκέψεων της διαμόρφωσής της.
Ύστερα από διάφορες ερωτήσεις, βρήκαμε ότι αυτή η φωνή υπήρξε ευεργετική, οδηγώντας την μακριά από τον υλικό κόσμο σε όλο και περισσότερη ευγένεια στη σκέψη και προσφορά υπηρεσίας στους άλλους. Αλλά τώρα αμφέβαλλε, αμφισβητώντας τη φωνή και όντας πια ανήσυχη. Η φωνή, τής είχε ζητήσει να υπακούει και να μην κάνει ερωτήσεις και τώρα ύστερα από μερικά χρόνια, είχε γίνει αδιάφορη. Τι έπρεπε να κάνει; Αυτή η φωνή ήταν η φωνή της πραγματικότητας;
Αφού συζητήσαμε κάμποσο γύρω από το θέμα, μπήκαμε στο ζήτημα της επιθυμίας, του «θέλω»: αντιλαμβάνεσαι κάτι με τις αισθήσεις, το βλέπεις, και γεννιέται η επιθυμία, το «θέλω» ή το «δεν το θέλω». Είδαμε πώς εμφανίζεται και μετά πώς εκφράζεται μια επιθυμία, πώς εκπληρώνεται μέσα από τον αισθησιασμό, τον υλισμό ή την δίψα για την αιωνιότητα.
Η Σ. είπε ότι πια διαλογιζόταν τακτικά για να φωτιστεί, καθισμένη στο πάτωμα. Διαλογιζόταν στην μοναδικότητα της ύπαρξης του Θεού και λοιπά, και ήταν μαθήτρια σε Σχολή Βεντάντα.
Χωρίς κατανόηση της αιτίας της επιθυμίας, ο διαλογισμός δεν  οδηγεί σε καμιά φώτιση. Ο διαλογισμός πρέπει να βασίζεται στο να σκέφτεσαι σωστά κι όχι σε κάποια «μέθοδο», όσο ευγενική κι αν είναι. Το να σκέφτεσαι σωστά ξεκινάει από την κατανόηση της επιθυμίας ως μορφής του «εγώ» και του «το δικό μου». Αυτός ο εγωισμός είναι ο εγωισμός του καθένα, είτε ζει στην Ινδία, στην Κίνα, στην Ευρώπη, είτε ζει εδώ στην Αμερική. Ο κόσμος είναι η προβολή του εαυτού τού καθένα. Για να κατανοήσει κανείς τα προβλήματα του κόσμου πρέπει  πρώτα να κατανοήσει τον εαυτό του, κι όχι με μια αυτοπεριορισμένη κατανόηση, αλλά μέσα από μία αμερόληπτη και με καλοσύνη επίγνωση του εαυτού του. Η αυτογνωσία είναι η αρχή του να σκέφτεσαι σωστά, πράγμα που είναι το αληθινό ξεκίνημα του διαλογισμού.
Η Σ. είπε ότι το πρόβλημά της έπαιρνε με τη συζήτηση μια καινούρια σημασία: ότι, με κάποιον τρόπο, μέσα από την έντονη επιθυμία της, έδινε μια σημασία στη φωνή που, όμως, μπορεί να ήταν απλώς η δική της διαισθητική αντίληψη.

Από το βιβλίο του Κρισναμούρτι, «Ο κόσμoς μέσα μας» που θα κυκλοφορήσει τον Απρίλιο.

Φωτογραφία του χρήστη Krishnamurti Library of Athens.

Ερώτηση: Γιατί δεν μπορούμε να κρατήσουμε την προσοχή μας συγκεντρωμένη για περισσότερο από ένα δυο λεπτά;

Κρισναμούρτι: Πρώτα απ’ όλα, γιατί θέλετε να κρατάει κάτι όλη την ώρα; Θέλετε να κρατάει η ευχαρίστηση, η ικανοποίηση, όλη την ώρα· θέλετε κάποιες σχέσεις να διαρκούν, να κρατάνε, να συντηρούνται. Γιατί υπάρχει αυτή η επιθυμία για διάρκεια; Καταλαβαίνετε την ερώτησή μου; Γιατί θέλετε να κρατάει η προσοχή σας; Γιατί; Επειδή σας έχει πει κάποιος ότι η προσοχή είναι πολύ σημαντική; Ή επειδή έχετε ανακαλύψει από μόνοι σας τη φύση της προσοχής; Τότε πρέπει να ερευνήσετε τι είναι απροσεξία. Καταλαβαίνετε;

Το σημαντικό δεν είναι η προσοχή, αλλά το τι είναι απροσεξία, έλλειψη προσοχής. Σημαντικό από την άποψη ποιο θα πρέπει να ερευνήσουμε. Η απροσεξία δεν είναι πιο σημαντική από την προσοχή; Συμφωνείτε; Επειδή αν κατανοήσω τι είναι η απροσεξία, τότε θα υπάρχει προσοχή. Τι είναι, λοιπόν, η έλλειψη προσοχής; Καθώς συζητάμε εδώ μαζί προσέχετε όλη την ώρα ή μόνο κατά διαστήματα; Σας παρακαλώ, απλώς παρατηρήστε το, παρατηρήστε το από μόνοι σας, εμβαθύνετε σ’ αυτό από μόνοι σας. Δίνετε πραγματικά την προσοχή σας στο τι λέγε ται τώρα ή το κάνετε μόνο για λίγα δευτερόλεπτα ή λίγα λεπτά και μετά ο νους σας τρέχει κάπου άλλου; Διαρκεί η προσοχή; Προφανώς όχι. Είναι σημαντικό, λοιπόν, να καταλάβουμε γιατί υπάρχει έλλειψη προσοχής.

Υπάρχει τέτοιο πράγμα όπως η έλλειψη προσοχής, η απροσεξία; Καταλαβαίνετε την ερώτησή μου; Η απροσεξία είναι διάσπαση της προσοχής. Σωστά; Αυτό είναι που το ονομάζετε διάσπαση της προσοχής. Θέλω να σκεφτώ για κάτι και κάποια στιγμή η σκέψη πετιέται σε κάτι άλλο, και αυτό είναι που ονομάζω διάσπαση προσοχής. Η ίδια η σκέψη από μόνη της δεν είναι μια διάσπαση προσοχής; Αναρωτιέμαι αν το βλέπετε αυτό. Θέλω να συγκεντρωθώ σ’ ένα θέμα και μπορώ να το κάνω αυτό για λίγα λεπτά και μετά η σκέψη μου φεύγει και πάει σε κάτι άλλο· και η σκέψη για κάτι άλλο, αντί γι’ αυτό που υποτίθεται ότι σκεφτόμουν, ονομάζεται διάσπαση προσοχής. Αν, όμως, δεν το ονομάσω αυτό που γίνεται διάσπαση προσοχής και το παρακολουθήσω, τι θα γίνει; Καταλαβαίνετε;

Ας υποθέσουμε ότι είμαι συγκεντρωμένος στο διάβασμα ενός κεφαλαίου κάποιου βιβλίου και βλέπω ότι η σκέψη μου φεύγει σε κάτι άλλο. Τότε πάω να το ονομάσω αυτό «διάσπαση προσοχής», αλλά δεν το κάνω. Για μένα, προσωπικά, δεν υπάρχει διάσπαση προσοχής, γιατί ακολουθώ αυτό που εσείς ονομάζετε διάσπαση προσοχής και δεν λέω: «Πρέπει να διαβάσω αυτό το κεφάλαιο ή λίγες γραμμές ακόμα», αλλά προς όποια κατεύθυνση κι αν κινείται η σκέψη το παρακολουθώ, έτσι ώστε δεν υπάρχει αίσθηση διάσπασης προσοχής, που σημαίνει ότι δεν υπάρχει διαίρεση μέσα μου- υπάρχει παρατήρηση της προσοχής και της απροσεξίας, οπότε η απροσεξία είναι προσοχή. Αναρωτιέμαι αν το καταλαβαίνετε αυτό.

Δείτε τη διάσπαση της προσοχής που μας φέρνουν οι λέξεις. Η φράση «διάσπαση προσοχής» φέρνει μια πολύ διασπαστική διαδικασία, επειδή εκεί που θέλεις να συγκεντρωθείς σε κάτι, οπότε όταν η σκέψη κινείται μακριά απ’ αυτό σε κάτι άλλο, αυτό
το άλλο το ονομάζουμε διάσπαση της προσοχής. Αλλά η σκέψη κινείται διαρκώς· δεν είναι ποτέ στατική. Βρίσκεται πάντα σε δράση -είτε κοιμάστε είτε είστε ξύπνιοι είτε ονειροπολείτε είτε κάνετε το ένα ή το άλλο-, η σκέψη βρίσκεται πάντα σε δράση, σε κίνηση. Και η σκέψη είναι μια υλική διαδικασία. Επειδή η σκέψη βασίζεται στη μνήμη, στην εμπειρία και στη γνώση· αυτά είναι απο- θηκευμένα στον εγκέφαλο, που περιλαμβάνει εκατομμύρια κύτταρα κι αυτά φυλάνε μνήμες. Αυτό είναι ένα επιστημονικό γεγονός. Τα κύτταρα βρίσκονται διαρκώς σε κίνηση. Αρχίζει, λοιπόν, να ανακαλύπτει κανείς ότι ο εγκέφαλος έχει τους δικούς του ρυθμούς, που δεν είναι οι ρυθμοί της σκέψης. Αναρωτιέμαι αν παρακολουθείτε.

Και τώρα σας ρωτάω αν είναι δυνατόν να παρατηρώ, να παρατηρώ απολύτως και όλη την ώρα. Στην πραγματικότητα, αυτή είναι μια άλλη μορφή της ερώτησης «μπορώ να κρατάω την προσοχή μου όλη την ώρα;». Η προσοχή είναι κάτι που έρχεται με προσπάθεια; Κι αν έρχεται με προσπάθεια, τότε είναι αυτό προσοχή; Δηλαδή, όταν είναι αποτέλεσμα εξάσκησης; Που σημαίνει ότι τη μια μέρα μετά την άλλη παρακολουθείς το σώμα σου, τις κινήσεις σου και όλο αυτό το παιχνίδι που παίζετε και στο τέλος λέτε: «Ναι, έμαθα να προσέχω». Είναι η προσοχή αποτέλεσμα συσσώρευσης μνήμης; Καταλαβαίνετε την ερώτησή μου;
Είναι η προσοχή αποτέλεσμα εξάσκησης με διάφορες μορφές ψυχολογικής εκγύμνασης; Μήπως υπάρχει μόνο προσοχή και όχι απροσεξία; Αν κατανοήσεις την απροσεξία, τότε υπάρχει προσοχή.

Κρισναμούρτι, «Δράση σημαίνει ΤΩΡΑ», μετ. Ν.Πιλάβιος, εκδ.Καστανιώτη

Αρέσει σε %d bloggers: