Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘«Ο Κρισναμούρτι στην Ελλάδα»’ Category

stefanakis1
Στις 21 Σεπτεμβρίου του 1956, στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας Καθημερινή δημοσιεύτηκε ένα άρθρο για τον Κ. μαζί με μία αποκλειστική συνέντευξή του που είχε δώσει τότε στη δημοσιογράφο Λουκία Πετρίτση. Το ίδιο άρθρο μαζί μ’ εκείνη τη συνέντευξη, καθώς και ένα σχόλιο για το θάνατο του Κ. και κάτω από τον τίτλο, «Κήρυκας της πνευματικής ελευθερίας ο Κρισναμούρτι» δημοσιεύτηκαν στην ίδια εφημερίδα, την Κυριακή 23 Φεβρουάριου 1986, ως απότιση φόρου τιμής μία εβδομάδα μετά το θάνατό του. Το κείμενο της συνέντευξης του 1956 είναι το παρακάτω:

– Πώς βλέπετε τη σημερινή κατάσταση των κοινωνιών;

Κ.: Είναι μία κατάσταση σύγκρουσης. Ο κόσμος γύρω μας είναι πραγματικός, αλλά για τον άνθρωπο που ζει στην άγνοια αυτή η πραγματικότητα σημαίνει ικανοποίηση των επιθυμιών του επιτυχίες ή ατυχίες. Σ’ αυτά αντιδρά και νομίζει ότι δρα ελεύθερα, ενώ στην πραγματικότητα οι πράξεις του καθορίζονται από τα γεγονότα. Από αυτές τις αντιδράσεις δημιουργούνται οι διάφοροι πολιτισμοί από τους οποίους, όμως, θα πρέπει να αφαιρέσουμε τις ψευδαισθήσεις. Σήμερα, τόσο τα έθνη όσο και οι άνθρωποι μεταξύ τους βρίσκονται σε διαρκή σύγκρουση.

– Τι εννοείτε όταν μιλάτε για ολοκληρωτική απελευθέρωση του ανθρώπου;

Κ.: Ο άνθρωπος πρέπει να απαλλαγεί από το φόβο που είναι εκείνο που τον αναγκάζει να τρέχει σε πνευματικές οργανώσεις. Σε πρακτικά πράγματα της ζωής η ύπαρξη οργανώσεων είναι αναγκαία, αλλά στα πνευματικά αποτελούν δεσμά για τον άνθρωπο. Αυτό που ονομάζεται «θετική σκέψη» βασίζεται σε δεδομένα που δεν επιτρέπουν στον άνθρωπο να βρει την αλήθεια. Πρέπει να ξεκινήσουμε από την άρνηση, να ξεπεράσουμε τα εμπόδια της γνώσης για να φτάσουμε σ’ εκείνο που κυβερνά τα πάντα. Όταν ο άνθρωπος ελευθερωθεί από τις κοινωνικές συνθήκες, όταν πάψει να είναι δέσμιος των προλήψεων και δεν είναι προσκολλημένος σε ιδιοκτησίες• όταν δεν επιδιώκει να αποκτήσει πλούτη’ όταν δεν υπάρχουν θρησκευτικοί διαχωρισμοί και όταν γνωρίσει τον εαυτό του, τότε θα είναι, απολύτως ελεύθερος, αποδεσμευμένος από τον εγωκεντρισμό του και ικανός να αποτελέσει μέλος μιας ιδεώδους κοινωνίας.

– Η αγάπη νομίζετε ότι μπορεί επίσης να αποτελέσει δέσμευση για τον άνθρωπο;

Κ.: Δυστυχώς αυτό που ονομάζεται αγάπη στις σημερινές κοινωνίες βασίζεται στην προσκόλληση του ενός στον άλλο κι επομένως είναι μία εξάρτηση των ανθρώπων. Η αληθινή αγάπη υπάρχει όταν δεν έχουμε αυτό το στοιχείο. Τότε ο άνθρωπος είναι σαν το λουλούδι που μοσχοβολά στέλνοντας το άρωμά του σε κάθε κατεύθυνση. Όταν υπάρξει αυτή η αγάπη, τότε θα υπάρξει και η ιδεώδης κοινωνία. Αυτή θα φέρει μία αληθινή επανάσταση.

– Πιστεύετε στη δύναμη των επαναστάσεων;

Κ.: Οι κοινωνικές επαναστάσεις, με όποια μορφή κι αν εμφανίζονται δεν κατορθώνουν να διορθώσουν τίποτα ή φέρνουν μία προσωρινή μόνο βελτίωση. Η δυστυχία, η αθλιότητα στον κόσμο, θα διορθωθούν μόνο με την εσωτερική επανάσταση του κάθε ανθρώπου.

– Αν στις σημερινές συνθήκες βασιστούμε στην παιδεία, νομίζετε ότι μπορούν να υπάρξουν ελπίδες για ένα καλύτερο αύριο;

Κ.: Βεβαίως. Μερικοί φίλοι μου έχουν ιδρύσει ειδικά σχολεία, ένα στην Καλιφόρνια -όπου είναι και η μόνιμη κατοικία μου- και ένα άλλο στην Ινδία. Στα σχολεία αυτά μιλώ -κάπου κάπου- και ο ίδιος. Τα παιδιά εκεί δε μορφώνονται μόνο με τις παραδεδεγμένες γνώσεις, αλλά παράλληλα μαθαίνουν να αναζητούν την αλήθεια στον εσωτερικό τους κόσμο. Το «γνώθι σαυτόν» δε μαθαίνεται από τα βιβλία. Δε φτάνουμε στην αλήθεια με το να μελετήσουμε κάποια θεωρία και να την εφαρμόσουμε στον εαυτό μας, αλλά με το να μελετήσουμε τον ίδιο τον εαυτό μας. Η κοινωνία και οι σχέσεις του καθένα με τους συνανθρώπους του θα είναι ο καθρέφτης του εαυτού του.

– Σεις που είστε κήρυκας της ελευθερίας, πώς δέχεστε το σημερινό γεγονός της δολοφονίας νεαρών Κυπρίων από τους Άγγλους; Στην ερώτηση αυτή το γαλήνιο πρόσωπο του Κρισναμούρτι γεμίζει από πόνο και απαντά:

Κ.: Αυτό το γεγονός μου προκαλεί φρίκη. Μια τέτοια στάση ενός λαού είναι αντίθετη σε κάθε ανθρωπισμό. Τα διάφορα κοινωνικά συστήματα μιλούν για ειρήνη, αλλά τα έθνη κάνουν συνεχώς πολέμους- οι διάφορες θρησκείες διακηρύσσουν ότι ο άνθρωπος πρέπει να είναι ελεύθερος, αλλά, δυστυχώς, τον στρατολογούν στις οργανώσεις τους’ τα καθεστώτα, είτε κομμουνιστικά είναι είτε οτιδήποτε άλλο, τείνουν να ελέγχουν συνεχώς τον ανθρώπινο νου. Το θέμα σήμερα δεν είναι πώς θα περιορίσουμε την ανθρώπινη σκέψη με τον καλύτερο -ίσως- τρόπο, αλλά πώς θα συνεργαστούμε για μια πραγματική ελευθερία των κρατών, χωρίς να υποταχτούμε σε καμιά αυθεντία. Το δράμα της Κύπρου, το δράμα της Ινδίας και η τραγωδία τόσων άλλων λαών είναι αποτέλεσμα της απατηλής ζωής που ζούμε. Όταν το «γνώθι σαυτόν» γίνει πραγματικότητα, όταν καταργήσουμε τις αυθεντίες και τα δόγματα, τότε θα είμαστε σε θέση να εργαστούμε για τη δημιουργία μιας αληθινής κοινωνίας.

– Και μια τελευταία ερώτηση. Έχετε επισκεφτεί επανειλημμένα τη χώρα μας. Ποια είναι η γνώμη σας για την Ελλάδα;

Κ.: Τη λατρεύω!

* * *

Νίκος Πιλάβιος “Ο Κρισναμούρτι στην Ελλάδα” εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

67014_478271038906597_1024397672_nΗ πρώτη ομιλία που έδωσε ποτέ ο Κρισναμούρτι στην Ελλάδα-και μοναδική σε εκείνη την πρώτη επίσκεψή του- ήταν στην Αθήνα στις 10 Δεκεμβρίου του 1930, στο θέατρο «Ολύμπια». Η ομιλία είχε τίτλο, «Ο Άνθρωπος και το Εγώ» και δημοσιεύτηκε μαζί με μία ομιλία που έδωσε τη ίδια χρονιά στο Παρίσι, σε ειδικό τεύχος του «ΔΕΛΤΙΟΥ ΤΟΥ ΑΣΤΕΡΟΣ», το 1934. Από το τεύχος αυτό είναι και το παρακάτω απόσπασμα.

«Οι άνθρωποι στη Δύση έχουν την τάση να βλέπουν ό,τι λέω σαν κάτι, που ανήκει αποκλειστικά στην ινδική παράδοση και δεν ταιριάζει στους ανθρώπους των δυτικών παραδόσεων. Στην Ινδία, αντιθέτως, θεωρούν ότι παρουσιάζω μια δυτική φιλοσοφία. Εάν με κρίνουν τόσο διαφορετικά, αυτό σημαίνει ότι η Αλήθεια δεν ανήκει ούτε στη Δύση ούτε στην Ανατολή. (…) Η Αλήθεια δεν  παρηγορεί ,δεν μπορεί κανείς να τη φυλακίσει• δεν μπορεί να μειώσει τη δύναμή της, όπως του ηλεκτρικού ρεύματος, και να τη χρησιμοποιήσει για να έχει τις ανέσεις του. Το δυνατό φως δεν  μπορεί να σκιαστεί. Θα σας διηγηθώ μια ιστορία, σχετική μ’ αυτό. Κάποια άνοιξη, όλες οι πεταλούδες μιας κοιλάδας συγκεντρώθηκαν στη δροσερή σκιά ενός δέντρου και συζητούσαν για το φως. Μερικές απ’ αυτές βεβαίωναν πως το φως είναι κάτι που οι άλλες το αρνούνταν, έως ότου μια πεταλούδα δήλωσε ότι είναι έτοιμη να πάει να δει τι πραγματικά είναι το φως. Όλες την περίμεναν υπομονετικά να γυρίσει. Όταν η πεταλούδα επέστρεψε, τους ανακοίνωσε ότι το φως παραήταν δυνατό για να μπορέσει κανείς να το πλησιάσει. Οι άλλες, όμως, δεν έμειναν ικανοποιημένες από την απάντηση αυτή και ήθελαν να μάθουν περισσότερα. Έτσι, πήγε μια δεύτερη πεταλούδα κι όταν γύρισε κι αυτή τους είπε ότι το φως ήταν τόσο δυνατό και εκτυφλωτικό που δεν μπόρεσε να το πλησιάσει. Ούτε, όμως, αυτή η δήλωση κρίθηκε ικανοποιητική και μια τρίτη πεταλούδα πέταξε για τον ίδιο σκοπό. Γυρίζοντας πληγωμένη τους είπε ότι το φως έβγαζε τέτοια θερμότητα που την έκαψε. Κι ύστερα απ’ αυτή πήγε και μία τέταρτη, αλλά για να μη γυρίσει ποτέ. Η Αλήθεια -που είναι Φως— την είχε εξαφανίσει.Έτσι και οι άνθρωποι μέσα στον πόνο τους, προτιμούν μάλλον να περιμένουν να τους φέρουν την αλήθεια, παρά να πάνε να την αναζητήσουν. Κι από κείνους πάλι που ξεκινούν να τη βρουν,. περισσότεροι ζητάνε παρηγοριά κι όχι την αλήθεια. Στην παρηγοριά δεν υπάρχει η ζωή στην πληρότητά της, γιατί αντί να κάνει τον άνθρωπο να κατανοήσει την αιτία των πόνων τον, υποβιβάζει την αλήθεια, τη μειώνει, δημιουργώντας θρησκευτικές πίστεις και δόγματα. Τη ζωή, που είναι Αλήθεια, δεν μπορεί να τη συναντήσει κανείς στην πληρότητά της παρά μόνο μέσα από το να τη ζήσει ολοκληρωτικά χωρίς να την υποβιβάζει. (…) Οι άνθρωποι βασίζουν τη ζωή τους σε μια διαρκώς διαψευδόμενη ελπίδα. Η ελπίδα είναι προδοσία της αλήθειας, επειδή καθώς καθηλώνει τον άνθρωπο σε μία αναμονή του αύριο τον εξασθενεί και τον απομακρύνει από το παρόν. Στο μελλοντικό παράδεισο που του υπόσχονται δεν υπάρχει ούτε ίσκιος αλήθειας• η αλήθεια απουσιάζει ολοκληρωτικά απ’ αυτόν. Όσο περισσότερο στηρίζει ο άνθρωπος την αναζήτησή τον πάνω στην ελπίδα να βρει παρηγοριά και κουράγιο για να θεραπεύσει τις πληγές του, τόσο περισσότερο απομακρύνεται από το βασίλειο των ουρανών, της αιώνιας Αλήθειας. Αυτή δεν έχει ανάγκη από καμιά λατρεία, καμιά προσευχή, καμιά θρησκεία ή τα τυπικά. Είναι απόλυτη. Και μπορεί ο καθένας να την ανακαλύψει μέσα από την πλήρη επίγνωση των καθημερινών τον πράξεων, σκέψεων και συναισθημάτων, μία επίγνωση που ο καθένας μπορεί να αποκτήσει.

 

“Ο Κρισναμούρτι στην Ελλάδα” εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

Jiddu%20Krishnamurti%2C%20beach.
Το 1933, μεταξύ 1 και 5 Ιουνίου, ο Κρισναμούρτι έδωσε πέντε ομιλίες σε μία ομάδα ανθρώπων που ενδιαφέρονταν για το έργο του,
στο Καστρί, ενώ στις 7 του μηνός έδωσε μία δημόσια ομιλία στο «Παλλάς», στην πλατεία Συντάγματος. Απ’αυτή είναι και το απόσπασμα που ακολουθεί.

«Για να βρει κανείς τι είναι εκείνο που αξίζει πραγματικά, πρέπει να υπάρξει μια έντoνη κρίση,σαν κι αυτή που φέρνει το να πονέσεις για κάτι. Ένας τέτοιος πόνος σου δίνει ένταση και επίγνωση-και μόνο με τέτοια ένταση μπορείς να αντιμετωπίζεις τις καταστάσεις όπως πράγματι είναι κι επομένως να βρεις την αληθινή σημασία τους. Αλλά εκείνο που συμβαίνει στην καθημερινή μας ζωή είναι, κατά τη γνώμη μου, ακριβώς το αντίθετο.
Όλος ο τρόπος ύπαρξής μας, είτε στο συναισθηματικό επίπεδο είτε στο λογικό, βασίζεται στην ιδέα της ασφάλειας και της άμυνας. Πράγμα που σημαίνει ότι όταν βρισκόμαστε σε δυνατή σύγκρουση,συναισθηματική ή διανοητική, την καλύπτουμε με εξιδανικεύσεις στις οποίες βρίσκουμε άσυλο. Ή όταν έχουμε μεγάλα βάσανα αναζητάμε ασφάλεια στην παρηγοριά, και στις ώρες της θλίψης ψάχνουμε τρόπους για να της ξεφύγουμε και προσπαθούμε να βρούμε ευχαρίστηση, ικανοποίηση, γαλήνη. Αν, λοιπόν, το ερευνήσετε θα δείτε ότι όλος ο πολιτισμός μας, όλη η αντίληψή μας για τη ζωή, βασίζεται στην ιδέα της ασφάλειας. Για μένα, όπου υπάρχει ασφάλεια, όπου ο νους και η καρδιά ψάχνουν να ξεφύγουν από τη σύγκρουση, δεν μπορεί να υπάρξει ελεύθερη ροή της κατανόησης, ούτε ελευθερία.

(…) Αλλά όταν αρχίσετε να αφήνετε την κάθε σκέψη, το κάθε συναίσθημα να ολοκληρώνεται, θα δείτε πώς εμποδίζονται, τι τους κόβει τη ροή τους. Έτσι, όταν θα ξέρετε ότι οι σκέψεις και τα συναισθήματά σας κόβονται, τότε θα συνειδητοποιήσετε τι σας κόβει από το να ζήσετε κάτι και τότε θα αρχίσετε να αναρωτιέστε. Δεν υποστηρίζω την ενστικτώδη δράση. Αλλά μια παράφορη, ορμητική πράξη, είναι καλύτερη από το να συμμορφώνεται κανείς όλη την ώρα στη λογική, όλη την ώρα να συμβιβάζεται, πράγμα που σημαίνει ότι όλη την ώρα συμμορφώνεστε στην κοινωνία επειδή τη φοβάστε. Έτσι, δε θα κατανοήσετε ποτέ την πληρότητα των πράξεων σας, αλλά κυρίως θα συμμορφώνεστε σύμφωνα με τα κατεστημένα πρότυπα.

(…)Αν το χτες δεν έχει βιωθεί ολοκληρωτικά, πλήρως,
αν δεν έχει κατανοηθεί το σύνολο των πράξεών του, τότε η ανάμνηση τού χτες θα συνεχιστεί και σήμερα. Έτσι, η ανολοκλήρωτη πράξη, που
δεν ολοκληρώθηκε ούτε χτες ούτε σήμερα, δημιουργεί το μέλλον και απ’ αυτό δημιουργείται η ιδέα ενός διαρκούς σκαρφαλώματος από ύψωμα σε ύψωμα, που συνεχίζεται και συνεχίζεται, κι αυτό είναι που μας δίνει την ιδέα τον χρόνου. Έτσι το ερώτημα δεν είναι τι σημαίνει άχρονο, εκείνη η κατάσταση τον νου όπου δεν υπάρχει χρόνος, αλλά το ερώτημα είναι πώς ολοκληρώνεται μία πράξη.
Γιατί όταν υπάρχει ολοκλήρωση της πράξης, όταν υπάρχει η ένταση του να ζεις ολοκληρωμένα τη στιγμή μιας εμπειρίας, τότε καταλαβαίνεις τι είναι ολοκλήρωση, τι είναι άχρονο. Έτσι-κατά τη γνώμη μου- εκείνο που εμποδίζει την ολοκλήρωση μιας πράξης είναι η συνεχής συμμόρφωση σε πρότυπα, σε ψεύτικες αξίες που βουλώνουν το νου μας και τον εμποδίζουν να κατανοήσει πλήρως μια εμπειρία.

(…) Ενώ αλλιώς οι πράξεις σας γίνονται χωρίς προσπάθεια, από διαίσθηση, που σημαίνει ότι ελευθερώνετε τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας από κάθε αίσθηση ψεύτικης αξίας και τότε κάθε πράξη είναι ολοκληρωμένη και σ’ αυτή την πράξη υπάρχει ο πλούτος, η άδηλη σημασία της ίδιας της ζωής. Έτσι φτάνετε να συνειδητοποιήσετε τις αληθινές αξίες μόνοι σας, χωρίς προσπάθεια, και σ’ αυτή τη χωρίς προσπάθεια ζωή, υπάρχει Αιωνιότητα, Αλήθεια.»

«Ο Κρισναμούρτι στην Ελλάδα» εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »


«Μοιάζει με την Καλιφόρνια (η Αθήνα το 1933) αλλά είναι πιο όμορφη,πιο ώριμη,ο αέρας είναι απαλός και οι άνθρωποι τρομερά φιλικοί.Υπέροχος τόπος για να μείνει κανείς.Βιολετί λόφοι,γεμάτοι λουλούδια,αμπελώνες,κυπαρίσσια,ελιές και άγρια θυμάρια με πορφυρά άνθη.Τί τόπος!Η Ακρόπολη δεν έχει το ταίρι της και είμαι ερωτευμένος με μια κυρία που δυστυχώς είναι από μάρμαρο.Η τύχη μου βλέπετε!Είναι η θεά της Δικαιοσύνης,Η Θέμις.Είναι πραγματικά υπέροχη και μου έκλεψε το μυαλό και την καρδιά.»

«Ποτέ μου δεν είχα δει κάτι τόσο όμορφο,απλό και δυνατό,όσο ο Παρθενώνας.Ολόκληρη η Ακρόπολη είναι εκπληκτική,σου κόβει την ανάσα,και μπροστά της όλα τα άλλα δημιουργήματα της ανθρώπινης έκφρασης είναι χυδαία,μέτρια και γεμάτα σύγχυση.Τί άνθρωποι ήταν αυτοί οι λίγοι υπέροχοι Έλληνες τότε!Πρέπει να τον δει κανείς για να καταλάβει ότι καθετί άλλο που δε βαδίζει στο δρόμο της αιωνιότητας είναι ασήμαντο,γελοίο και ανόητο.»

«Ο ναός έβλεπε τη γαλανή Μεσόγειο.Ήταν ερειπωμένος και το μόνο που απόμενε απ’ αυτόν ήταν οι μαρμάρινες κολόνες.Είχε καταστραφεί σε κάποιο πόλεμο,αλλά ήταν ακόμα ιερό καταφύγιο.Κάποιο σούρουπο,με το χρυσό ήλιο να πέφτει στα μάρμαρα,ένιωσες την ιερή ατμόσφαιρα.Ήσουν μόνος,χωρίς τους επισκέπτες και την ατέλειωτη φλυαρία τους γύρω σου.Οι κολόνες έπαιρναν ένα καθαρό χρυσαφί χρώμα και η θάλασσα κάτω μακριά ήταν έντονα γαλάζια.Υπήρχε ένα διατηρημένο άγαλμα της θεάς,αλλά ήταν κλειδωμένο.Μπορούσες να τη δεις μόνο σε ορισμένες ώρες κι έτσι έχανε την ομορφιά της ιερότητας.Η θάλασσα παρέμενε γαλάζια…»

«Όταν πας στην Ελλάδα και δεις για πρώτη φορά τον Παρθενώνα νιώθεις ότι έχουν τόσο σπάνια σπουδαιότητα: η ομορφιά του,τα χρώματά του με φόντο τον ουρανό,όλο το μεγαλείο του ελληνικού πολιτισμού,που θέλεις να γονατίσεις μπροστά του…»

Καθώς τρώγαμε ένα μεσημέρι στην Ελβετία-κάτι που κράτησε ώρες,αφού σταματούσε να τρώει όχι μόνο όταν μιλούσε ο ίδιος,αλλά και όταν του μιλούσε κάποιος άλλος-συζητούσαμε για την αρχαία Ελλάδα και κάποια στιγμή του είπα:
«Ξέρετε,κύριε,ότι όσα λέτε μοιάζουν με όσα ξέρουμε ότι είπε ο Σωκράτης;»
«Έτσι μου έχουν πει,αλλά εγώ δεν έχω διαβάσει ποτέ τίποτα» απάντησε.
«Δε χρειάζεται,κύριε,τα ξέρετε από μόνο σας» του είπα κι εκείνος ξέσπασε σε γέλια σαν παιδί που άκουσε κάποιο αστείο,χωρίς να δώσει την παραμικρή αίσθηση ότι κολακεύτηκε.
Λίγο αργότερα θυμήθηκα κάτι που είχα διαβάσει σε ένα βιβλίο με φωτογραφίες του,που μόλις είχε κυκλοφορήσει και του είπα:
«Διάβασα σε ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε τελευταία ότι την πρώτη φορά που ανεβήκατε στην ακρόπολη πέσατε στα γόνατα,είναι αλήθεια;»
«Ναι,ναι» απάντησε γελώντας με μια έκφραση σαν να είχε θυμηθεί κάποια αταξία που είχε κάνει.
Νίκος Πιλάβιος «Ο Κρισναμούρτι στην Ελλάδα» εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

Αρέσει σε %d bloggers: