Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘«Η τέχνη της ζωής»’ Category

10481159_749254961798075_6160299963071011405_n

«Έχετε πει πολλά πράγματα γύρω από τη βία. Θα δεχόσαστε να επιτεθούν σ’ έναν από τους φίλους σας, μπροστά σας»;
Να μια παλιά καλή ερώτηση. Τι θα κάνατε εάν η αδελφή σας δεχόταν επίθεση μπροστά σας; Είναι η ίδια ερώτηση. Εσείς τι θα κάνατε; Εσείς, εδώ. Θα τον χτυπούσατε; Θα τον πυροβολούσατε; Καράτε; Ξέρετε τι σημαίνει η λέξη καράτε; Μου την έχουν εξηγήσει. «Όχι εαυτός». «Όχι εγώ». Και όχι η στρατιωτική τέχνη να υπερασπίζεις τον εαυτό σου. Τι θα κάνατε, λοιπόν; Βρέστε το, κύριε. Είσαστε κάπου, με τον άντρα σας ή με την γυναίκα σας ή με το κορίτσι σας και κάποιος έρχεται και φέρεται βίαια στη γυναίκα σας ή στον άντρα σας. Ποια ενστικτώδη κίνηση θα κάνατε; Επιθετική, έτσι δεν είναι; Φυσικά. Θα τον χτυπάγατε. Εάν ξέρατε καράτε ή κάποια κόλπα της γιόγκα, θα του βάζατε τρικλοποδιά. Αυτή η ερώτηση όμως έχει τεθεί σε μένα, στον ομιλητή – έτσι; Ξέρουμε τη συνηθισμένη αντίδραση των ανθρώπων: βία. Εάν φερθείς βίαια, θα φερθώ κι εγώ βίαια. Εάν μου φερθείς οργισμένα θα σου φερθώ διπλά οργισμένα. Εάν με πείς ηλίθιο, θα σου πω ότι μεγαλύτερος ηλίθιος από σένα δεν γίνεται. Και τα λοιπά, και τα λοιπά. Αυτή η ερώτηση έχει τεθεί σε μένα, στον ομιλητή. Είναι μια συνηθισμένη ερώτηση αλλά όλες τις ερωτήσεις τις αντιμετωπίζω σαν για πρώτη φορά. Τι θα έκανα λοιπόν; Περιμένετε να σας απαντήσω;
Εάν όλη μου τη ζωή ήμουν βίαιος τότε η αντίδρασή μου φυσικά θα είναι βίαιη. Αλλά εάν έχω ζήσει χωρίς βία -όχι μόνο φυσική βία αλλά και ψυχολογική βία, που είναι η επιθετικότητα, ο ανταγωνισμός, η σύγκριση, η μίμηση, η προσαρμογή (όλ’ αυτά είναι μέρος της βίας)- αν έχω ζήσει όπως έζησε ο Κ. τότε, όταν δεχθούν επίθεση ο φίλος μου ή η αδελφή μου ή η γυναίκα μου, θα αντιδράσω σύμφωνα με τον τρόπο που έχω ζήσει. Καταλαβαίνετε; Εξαρτάται από το πώς έχω ζήσει. Η τέχνη της ζωής είναι η μεγαλύτερη τέχνη απ’ όλες. Να ζει κανείς όχι σύμφωνα με αυτά που είπε κάποιος άλλος, αλλά έχοντας βρει για τον εαυτό του την υπέρτατη αυτή τέχνη. Κι αν σ’ όλη του τη ζωή κανείς έχει ζήσει βίαια, τότε θα αντιδράσει βίαια. Εάν δεν έχει ζήσει βίαια – εκτός από κάποιες φορές που εκνευρίστηκε – τότε η αντίδραση του δεν θα είναι βίαιη.
Απλή απάντηση. Δεν έχετε μπερδευτεί; Όχι

Κρισναμούρτι “Η τέχνη της ζωής” μετ.Ν.Πιλάβιος,εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

1625559_708616215849592_1541791050_n

Ερώτηση:»Όταν κανείς κατανοεί κάτι πρέπει να δρα σύμφωνα με αυτή την κατανόηση ή η κατανόηση δρα από μόνη της»;
Κρισναμούρτι; Εντάξει; Είναι σαφής η ερώτηση; Τώρα, τι εννοούμε όταν λέμε κατανόηση; Χρησιμοποιούμε τόσο εύκολα αυτή τη λέξη. Έτσι, πρέπει να εξετάσουμε, να ερευνήσουμε το νόημα αυτής της λέξης. Συζητάμε- ερευνούμε μαζί, δεν απαντά ο ομιλητής στην ερώτηση. Μαζί κοιτάμε την ερώτηση. Μαζί εξετάζουμε το νόημα των λέξεων, εμβαθύνουμε σ’ αυτό, πρώτα σύμφωνα με το λεξικό, όπου υπάρχει η κοινή χρήση της γλώσσας. Τι εννοούμε όταν λέμε κατανόηση, όταν λέμε ότι κατανοούμε κάτι; Να κατανοεί κανείς τον εαυτό του, να κατανοεί κανείς πώς δουλεύει ο ηλεκτρονικός υπολογιστής που είναι καταπληκτικός• να κατανοεί ολόκληρη τη διαδικασία μιας χειρουργικής επέμβασης. Τι εννοούμε με αυτήν τη λέξη; Μήπως είναι κάτι καθαρά διανοητικό, δηλαδή μια γρήγορη επικοινωνία ανάμεσα σε δύο ή μισή ντουζίνα ή μια εκατοντάδα ανθρώπους; Μήπως είναι η κατανόηση της σημασίας μιας λέξης γρήγορα ερμηνευμένης μέσα στο μυαλό και η λογική που λέει: «Ναι, κατάλαβα»; Που σημαίνει, έχω ένα πρόβλημα, το σκέφτηκα λογικά, έφτασα σ’ ένα συμπέρασμα και το κατάλαβα. Ή έχω καταλάβει πώς να λύσω τη μηχανή ενός αυτοκινήτου κ.λ.π. Είναι λοιπόν η κατανόηση απλώς ένα διανοητικό θέμα, ένα θεωρητικό θέμα που μπορώ να μιλώ ατελείωτα γι’ αυτό, προσθέτοντας περισσότερες γνώσεις γύρω από την κατανόηση, και νομίζοντας ότι έτσι την πλαταίνω και τη μεγαλώνω; Μήπως αυτή την κατανόηση τη χαρακτηρίζει κάποιος συναισθηματισμός; Καταλαβαίνετε την ερώτησή μου; Υπάρχει κάτι που λέει: «Δεν είναι ακόμα και τόσο… τόσο… πρέπει να προσθέσεις κι άλλο». Που σημαίνει ότι μετά υπάρχει η νόηση, υπάρχει το αίσθημα, υπάρχει δράση
– εντάξει; Φυσικά, τα αισθήματα υπάρχουν – το ελπίζει κανείς
– αλλά όταν αυτά τα αισθήματα έχουν γίνει ρομαντικά, γλυκερά και πολύ-πολύ επιφανειακά, τότε αναγνωρίζονται από το μυαλό κι επομένως είναι μέρος του μυαλού• είναι μέρος της αίσθησης που έχουμε για τα πράγματα, της αίσθησης της φαντασίας• είναι μέρος της αίσθησης που έχεις όταν για παράδειγμα κοιτάς ένα βουνό- της αίσθησης της ομορφιάς του, της σιωπής του, της αξιοπρέπειας του και του μεγαλείου του και ύστερα τα βάζεις όλα πάνω σ’ έναν καμβά ή γράφεις ένα ποίημα. Όλη αυτή η διαδικασία είναι πάντα μέρος της δραστηριότητας του μυαλού. Η ικανότητα, λοιπόν, που διακρίνει, ξεχωρίζει, αποφασίζει κι αναλαμβάνει δράση κυριαρχώντας επομένως πάνω σ’ όλα τ’ άλλα, είναι άραγε μόνο εκείνη η νοητική λειτουργία που λέει: «Κατανοώ» ;
Έτσι ρωτάμε: είναι η κατανόηση μια ολική κίνηση κι όχι μόνο μια δραστηριότητα του μυαλού, μια δραστηριότητα μόνο της νόησης; Καταλαβαίνετε την ερώτησή μου; Τώρα πρέπει να ερευνήσουμε το τι είναι δράση. Τι είναι αυτό που πρέπει να κάνει κανείς; Τι καθορίζει τη δράση; Τι υποκινεί τη δράση; Τι εννοούμε όταν λέμε δράση; Δρω. Κάνω. Είναι αυτή η δράση βασισμένη σ’ ένα ιδανικό, σε μια θεωρία, σ’ ένα συμπέρασμα ιστορικό, ρομαντικό, διαλεκτικό ή φανταστικό, σε μια ιδεολογία; Πράγμα που σημαίνει ότι η δράση μου βασίζεται σε μια ιδέα, έτσι; Τότε τι είναι ιδέα; Γιατί έχουμε τόσες πολλές ιδέες; Ερευνούμε τη λέξη ιδέα κι όχι το αν είναι σωστό ή λάθος να εχει κανείς ιδέες. Οι επιστήμονες, οι φυσικοί και οι θεωρητικοί φιλόσοφοι, θέλουν ιδέες αλλιώς νοιώθουν χαμένοι. Θέλουν νέες ιδέες όλη την ώρα. Πρέπει, λοιπόν, να εξετάσουμε τι εννοούμε με την ιδέα. Υπάρχει κάποιο γεγονός. Εκεί βρίσκεται ένα ρολόι. Λέει έντεκα παρά δέκα. Αυτό είναι ένα γεγονός. Και υπάρχουν και μη-γεγονότα. Το μη-γεγονός απέχει πολύ από το γεγονός. Υπάρχει απόσταση. Υπάρχει, λοιπόν, το γεγονός και η ιδέα για το γεγονός και κυνηγάμε την ιδέα χωρίς
να ερευνούμε το γεγονός. Η ιδέα αποκτά πολύ μεγαλύτερη σημασία από το γεγονός. Οι Σοσιαλιστές, οι Κομμουνιστές κι άλλοι αριστεροί, δεξιοί, κεντρώοι, έχουν ιδέες και προσπαθούν να κάνουν τους ανθρώπους να ταιριάξουν σ’ αυτές τις ιδέες. Και για να τους κάνουν να ταιριάξουν τους βασανίζουν, τους λένε: «Δεν μπορείς να κάνεις αυτό, δεν μπορείς να κάνεις εκείνο…». Έτσι, γι’ αυτούς οι ιδέες γίνονται πολύ πιο σπουδαίες από τους ανθρώπους που αυτοί είναι το γεγονός.
Μήπως, λοιπόν, φεύγουμε πάντα μακριά από το γεγονός για να κυνηγήσουμε μια ιδέα και να δράσουμε σύμφωνα με αυτή την ιδέα που πιθανόν δεν έχει καμιά σχέση με το γεγονός; Τι εννοούμε, λοιπόν, όταν λέμε δράση; Εάν δράτε σύμφωνα με κάποια γνώση από το παρελθόν, με εμπειρίες ή κάποιο ιδεολογικό συμπέρασμα για το μέλλον τότε η δράση σας, βασισμένη στο παρελθόν ή στο μέλλον, δεν είναι δράση. Το ξεκαθαρίσαμε αυτό; Αν δρούμε σύμφωνα με κάποιες αναμνήσεις, εμπειρίες, γνώση, τότε δρούμε σύμφωνα με το παρελθόν. Η λέξη δρω σημαίνει κάνω. Κάνω, όχι σύμφωνα με το παρελθόν ή σύμφωνα με το μέλλον. Έτσι το ερώτημα είναι – πηγαίνετε βαθύτερα, είναι πολύ σοβαρό αυτό – υπάρχει δράση που να μη βασίζεται στο χρόνο; Μη μπερδεύεστε. Κανείς πρέπει να πιάσει ποιο είναι το περιεχόμενο, ποια είναι η βαθιά σημασία του παρελθόντος• πώς το παρελθόν προβάλλει μεταποιημένο τον εαυτό του μέσα στο μέλλον και το πώς αν δρα κανείς σύμφωνα με το παρελθόν ή σύμφωνα με κάποια ιδέα για το μέλλον, αυτό δεν είναι δράση- είναι απλώς η μνήμη που έχοντας φτάσει σε κάποια συμπεράσματα, δρα. Έτσι είναι πάντα πιασμένη στο πεδίο του χρόνου, στον κύκλο του χρόνου – εντάξει;
Ρωτάμε, λοιπόν: υπάρχει δράση που δεν βασίζεται στο χρόνο; Μελετήστε το, κύριοι. Μελετήστε το, μην περιμένετε εμένα, μην περιμένετε τον ομιλητή να σας εξηγήσει• μελετήστε το. Είναι μια πολύ απλή ερώτηση αλλά έχει τεράστια σημασία μέσα της. Δράση βασισμένη στο χρόνο σημαίνει ότι δρω πάντα σύμφωνα με την παράδοσή μου. Η παράδοση μπορεί να είναι μιας μέρας ή πέντε χιλιάδων χρόνων. Ξέρετε τι σημαίνει παράδοση,
tradere, κάτι που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά. Οι γονείς μου, οι παππούδες μου, χιλιάδες γονείς, μεταδίδουν από γενιά σε γενιά κάποιες παραδόσεις, που είναι αποτέλεσμα των σκέψεων τους, των συναισθημάτων τους, και βαθμιαία διαποτίζουν τις διάφορες γενιές• κι εγώ είμαι αυτό, είμαι μέρος του- είναι το υπόβαθρό μου και δρω σύμφωνα με αυτό. Ή πάλι τ’ αρνιέμαι όλ’ αυτά λέγοντας: «Τι ανοησίες» και κοιτάζουμε μπροστά κι αποφασίζω ότι πρέπει να κάνω το τάδε ή ότι δεν πρέπει να το κάνω, σύμφωνα με όσα λέει κάποιος ηγέτης που ακολουθώ. Και τις δύο περιπτώσεις τις ονομάζω δράση. Αλλά ο ομιλητής ρωτάει: υπάρχει δράση που να μη βασίζεται σ’ αυτά τα δύο, δράση που να μην είναι επεξεργασμένη από τον χρόνο; Συγνώμη αλλά πρέπει να χρησιμοποιήσετε το μυαλό σας.
Τι πρέπει να κάνει κανείς όταν τον ρωτάνε αν υπάρχει κάποιο είδος δράσης που δεν είναι πιασμένο στον τροχό του χρόνου; Πώς αντιδρά το μυαλό σ’ αυτή την ερώτηση – αυτό το μυαλό που έχει ρυθμιστεί, έχει διαμορφωθεί σύμφωνα με το παρελθόν και το μέλλον, που είναι πιασμένο στο πεδίο του χρόνου, στο δίχτυ του χρόνου; Για μια στιγμή κάνει πίσω δεν μπορεί ν’ απαντήσει και λέει: «Μη με βάζεις σε φασαρίες, για όνομα του Θεού άσε με ήσυχο. Έχω συνηθίσει σ’ αυτό το μοντέλο• κουβαλάει αθλιότητα, πόνο, αλλά έχει και τα καλά του. Μην μου κάνεις τόσο δύσκολες ερωτήσεις». Δεν είναι δύσκολες. Η λέξη «δύσκολες» τις κάνει δύσκολες. Γι’ αυτό δε θα ξαναχρησιμοποιήσω αυτή τη λέξη. Πρέπει να βρω αν υπάρχει δράση που να μην έχει σχέση με τον χρόνο. Μου επιτρέπετε να προχωρήσω; Θέλετε να πάω πιο βαθιά;
Η δράση έχει σχέση με την αγάπη, όχι με την μνήμη. Η ανάμνηση, το να θυμάσαι διάφορες εικόνες δεν είναι αγάπη• είναι μια αίσθηση που μέσω αυτής δρω και η αίσθηση δεν είναι αγάπη. Ποια είναι, λοιπόν, η σχέση της αγάπης με τη δράση; Με παρακολουθείτε; Είναι η αγάπη ανάμνηση; Ανταμώσαμε, κοιμηθήκαμε μαζί, έχουμε κάνει τα πάντα μαζί, περπατήσαμε πάνω στα βουνά, κάτω στις πεδιάδες, γύρω απ’ τους λόφους, κάναμε συντροφιά, κρατιόμαστε απ’ το χέρι, τσακωθήκαμε – κι αυτό ονομάζεται συμπάθεια, αγάπη, αλλά το μεγαλύτερο μέρος του βασίζεται στην αίσθηση, στην εικόνα και στην προσκόλληση. Χωρίς προσκόλληση είμαι χαμένος, νοιώθω τρομερά μόνος. Νοιώθοντας μόνος, είμαι απελπισμένος, γίνομαι πικρόχολος κι όλα τα υπόλοιπα. Είναι όλα αυτά αγάπη; Προφανώς όχι. Το ερευνήσαμε αυτό. Λοιπόν, ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην αγάπη και στη δράση; Συνεχίστε. Εάν η αγάπη βρίσκεται στο πεδίο του χρόνου, τότε δεν είναι αγάπη. Άρα η αγάπη είναι δράση. Αναρωτιέμαι αν το πιάνετε αυτό. Δεν πάει πρώτα η αγάπη και η δράση μετά. Για τον ομιλητή – μην το αποδέχεστε εσείς – για τον ομιλητή δεν υπάρχει διαίρεση ανάμεσα στην αντίληψη των πραγμάτων, στην ιδιότητα της αγάπης και στη δράση. Η ύπαρξη αυτής της ιδιότητας είναι δράση. Δεν είναι μια διανοητική διαδικασία καθορισμού ή επιλογής. Είναι μια πράξη άμεσης αντίληψης.

Κρισναμούρτι “Η τέχνη της ζωής” μετ.Ν.Πιλάβιος,εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

420174_434821839935618_2113527587_n

Είστε, λοιπόν, ολόκληρη η ανθρωπότητα. Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Εάν το δεχτείτε απλώς σαν ιδέα τότε απομακρύνεστε από το γεγονός, από την αλήθεια του, από την πραγματικότητά του, από την ουσία του. Όταν υπάρχει αυτή η πραγματικότητα, αυτή η αλήθεια – ότι είστε η υπόλοιπη ανθρωπότητα – τότε όλη κίνηση της ζωής αλλάζει. Δεν θα μπορείτε να σκοτώνετε κάποιον άλλον γιατί τότε θα σκοτώνετε τον εαυτό σας. Ήταν ένας Αμερικανός στρατηγός – έχω ξεχάσει τ’ όνομά του. Πήγαινε να πολεμήσει και συναντάει τον εχθρό. Και αναφέρει στο αφεντικό: «Συναντήσαμε τον εχθρό: εμείς είμαστε ο εχθρός». Καταλαβαίνετε; Συναντήσαμε τον εχθρό στο πεδίο της μάχης αλλά εμείς είμαστε ο εχθρός- ο εχθρός είναι… εμείς.

Έτσι, όταν υπάρχει αυτή η αλήθεια ότι είστε ολόκληρη η ανθρωπότητα, πλαγιάστε μαζί της, ψάξτε την βαθύτερα, ψηλαφήστε την, ούτε να την αρνείστε ούτε να την δέχεστε, αλλά καθώς το ποτάμι κυλάει μπείτε μέσα και θα δείτε τι βαθιά μεταμόρφωση συμβαίνει. Μια μεταμόρφωση που δεν είναι διανοητική, φαντασιόπληκτη, συναισθηματική ή ρομαντική. Σ’ αυτήν υπάρχει ένα τρομερό αίσθημα συμπόνιας, αγάπης. Κι όταν υπάρχει αυτό, θα δράτε σύμφωνα με την υπέρτατη νοημοσύνη .

Κρισναμούρτι “Η τέχνη της ζωής” μετ.Ν.Πιλάβιος,εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

«Είναι δυνατόν για τα ανθρώπινα πλάσματα,για εσάς, να φέρετε μια ολοκληρωτική αλλαγή; Αυτή η αλλαγή μετατρέπει τα ίδια τα κύτταρα του εγκεφάλου-δηλαδή αν κάποιος πήγαινε βόρεια όλη του τη ζωή  κάποιος έρχεται και του λέει «το να πηγαίνεις  προς τα βόρεια δεν έχει καμιά αξία  καμιά σπουδαιότητα, δεν έχει τίποτα εκεί τράβα ανατολικά ή δυτικά ή νότια». Κι επειδή ακούς, επειδή ενδιαφέρεσαι, επειδή είσαι αποφασιστικός πηγαίνεις ανατολικά. Εκείνη τη μια στιγμή όταν γυρίζεις και τραβάς ανατολικά γίνεται μετατροπή στα κύτταρα του εγκεφάλου. Επειδή το να πηγαίνεις βόρεια έχει γίνει το μοντέλο, ο τρόπος, όταν τραβήξεις ανατολικά καταστρέφεις το μοντέλο, εντάξει; Είναι τόσο απλό.»

Read Full Post »

Λέγαμε πως αυτή εδώ δεν είναι μία διάλεξη. Μία διάλεξη έχει σα σκοπό να πληροφορήσει, να δώσει οδηγίες για κάποιο ειδικό θέμα. Δεν είναι λοιπόν διάλεξη και δεν είναι διασκέδαση. Διασκέδαση σημαίνει ευχαρίστηση με το να πηγαίνω σινεμά ή σε κάποια λειτουργία στην εκκλησία, στον ναό ή στο τζαμί. Ούτε είναι πάλι ζήτημα απλής διανοητικής, θεωρητικής – τι άλλη λέξη να χρησιμοποιήσουμε – ψυχολογικής αναζήτησης. Είναι μάλλον φιλοσοφική αναζήτηση, γιατί φιλοσοφία σημαίνει αγάπη της αλήθειας κι όχι το να μιλάς για όσα έχουν πει ήδη κάποιοι.  Kι εμείς ούτε  συζητάμε  ούτε  μας  απασχολεί το τι έχουν πει άλλοι.  Είμαστε μαζί, εσύ κι ο ομιλητής, σαν δυο ανθρώπινα πλάσματα, εσύ, όχι αυτό το μεγάλο ακροατήριο αλλά εσύ σαν πρόσωπο κι ο ομιλητής συζητούν οι δυο τους για τη ζωή τους, για τα προβλήματα τους, για όλα τα βάσανα της ζωής – τη σύγχυσή τους, τους φόβους τους, τις ελπίδες τους, τις επιθυμίες τους να πετύχουν είτε στον επιχειρηματικό κόσμο είτε στον αποκαλούμενο θρησκευτικό, πνευματικό κόσμο, που σημαίνει ότι η  επιτυχία στο να φτάσουν στη Νιρβάνα, στον Παράδεισο ή στη  Φώτιση είναι το ίδιο με το να πετύχουν στον επιχειρηματικό κόσμο. Ελπίζω να καταλαβαίνουμε ο ένας τον άλλον.

Κρισναμούρτι «Η τέχνη της ζωής» μετ.Ν.Πιλάβιος,εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΕΜΠΤΗ, 25 ΙΟΥΛΙΟΥ

Οι άνθρωποι έχουν μιλήσει πολύ για την τέχνη-για το τι είναι τέχνη. Πιστεύω ότι η αρχική σημασία της λέξης είναι το να βάζω κάθε τι στη σωστή του θέση. Μπορούμε να μιλήσουμε λιγάκι γι’ αυτό πρώτα;

Ποια νομίζετε ότι είναι η μεγαλύτερη τέχνη, η ανώτερη τέχνη; Μήπως είναι η τέχνη της ακρόασης, του ν’ ακούς, του να κοιτάς, του να παρατηρείς, του να αντιλαμβάνεσαι και να μαθαίνεις; Σας παρακαλώ, να ερευνούμε μαζί αυτά τα ερωτήματα κι όχι ο ομιλητής να μιλά στον εαυτό του.

Λοιπόν, ας αρχίσουμε με την τέχνη της ακρόασης. Δεν ακούμε μόνο με τ’ αυτιά – λέξεις που μεταδίδονται με παλμούς στον εγκέφαλο• σίγουρα είναι κάτι πολύ περισσότερο απ’ αυτό. Ακούμε ποτέ κανένα; Ακούτε τη γυναίκα σας ή τον άντρα σας, ή την κοπέλα σας; Ακούτε πραγματικά αυτό που μεταδίδουν, αυτό που προσπαθούν να πουν; Η μεταφράζετε ό,τι λέγεται στη δική σας ορολογία, συγκρίνοντάς το με όσα ήδη γνωρίζετε, κρίνοντας, αποτιμώντας, συμφωνώντας, διαφωνώντας; Είναι ακρόαση αυτό; Ο ομιλητής – δυστυχώς – μιλάει αυτή τη στιγμή• ακροάζεστε όσα λέει δίνοντας πραγματική προσοχή στις λέξεις, στο νόημα των λέξεων, στο περιεχόμενο των λέξεων, χωρίς να μεταφράζετε, χωρίς να συγκρίνετε, να κρίνετε, να συμφωνείτε, να διαφωνείτε, αλλά απλώς να ακούτε; Το κάνετε αυτό χώρα; Το πώς αχούμε κάποιον δεν είναι ένα από χα πιο σπουδαία πράγματα που υπάρχουν; Αυτός ο κάποιος μπορεί να φορά ένα πολύ βαρύ άρωμα που σε απωθεί ή σου αρέσει, κι αυτή η απώθηση ή η έλξη από το άρωμα – ή άλλοι παράγοντες – μπορεί να σ’ εμποδίζουν ν’ ακούσεις με προσοχή αυτό που έχει να πει ο άλλος άνθρωπος.

Αν έχετε ερευνήσει αυτό το ερώτημα κάπως βαθύτερα, θα έχετε βρεί όχι το να ακούς απόλυτα κάποιον είναι ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα που υπάρχουν. Το κάνετε τώρα; Ή είσαστε ανήσυχοι και τέτοια;

Υπάρχει, λοιπόν, η τέχνη τού να ακούς, η τέχνη τής ακρόασης – εντάξει; Και υπάρχει η τέχνη τού να βλέπεις, να βλέπεις τα πράγματα όπως είναι. Όταν κοιτάτε ένα δέντρο, το μεταφράζετε αμέσως σε λέξεις και λέτε: «Δέντρο»; Ή το κοιτάτε, το αισθάνεστε, βλέπετε χο σχήμα χου, βλέπετε την ομορφιά του φύλλου που πάνω του πέφτει χο φως, βλέπετε την ποιότητα του δέντρου; Ευτυχώς δεν είναι φτιαγμένο από άνθρωπο- υπάρχει εκεί. Γίνεται, λοιπόν, να βλέπουμε αυτό που είμαστε χωρίς να το καταδικάζουμε, χωρίς να το κρίνουμε, χωρίς υπολογισμούς, απλώς να βλέπουμε αυτό που είμαστε, τις αντιδρά- σεις μας και τη συμπεριφορά μας, τις προκαταλήψεις μας, τις απόψεις μας – απλώς να τα βλέπουμε, όχι να κάνουμε κάτι αλλά απλώς να τα παρατηρούμε; Μπορούμε να το κάνουμε;

Έτσι, υπάρχει η τέχνη τού να βλέπεις τα πράγματα όπως είναι, χωρίς να τα ονομάζεις, χωρίς να μπλέκεσαι στο δίχτυ των λέξεων, χωρίς η διαδικασία της σκέψης ν’ ανακατεύεται στην αντίληψη των πραγμάτων. Αυτό είναι μια μεγάλη τέχνη.

Υπάρχει επίσης η τέχνη τού να μαθαίνεις. Δεν είναι έτσι; Και τι εννοούμε όταν λέμε «μάθηση»; Γενικά θεωρείται ότι μάθηση σημαίνει απομνημόνευση, συσσώρευση, αποθήκευση γνώσεων για να τις χρησιμοποιούμε λιγότερο ή περισσότερο επιδέξια- μαθαίνω: μια ξένη γλώσσα, να διαβάζω, να γράφω, να επικοινωνώ κ.λ.π. Οι σύγχρονοι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, μπορούν να κάνουν τα περισσότερα απ’ αυτά καλύτερα από μας. Είναι εκπληκτικά γρήγοροι. Ποια είναι, λοιπόν, η διαφορά ανάμεσα σε μας και στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές; Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής πρέπει να προγραμματιστεί. Κι εμείς έχουμε προγραμματιστεί με διάφορους τρόπους: με τη παράδοση, τη λεγόμενη κουλτούρα, τη γνώση… Κι επίσης έχουμε προγραμματιστεί να είμαστε Ινδουιστές, Βουδιστές, Χριστιανοί, Κομμουνιστές κι όλα τα υπόλοιπα. Αραγε μόνο αυτό είναι το να μαθαίνεις; Είναι μάθηση απλώς το να απομνημονεύουμε, να επαναλαμβάνουμε; Αναρωτιόμαστε• δεν λέμε ότι δεν είναι. Είναι αναγκαίο να μάθουμε πώς να οδηγούμε αυτοκίνητο, να μάθουμε μια ξένη γλώσσα  κ.λ.π. Και ρωτάμε: μήπως η μάθηση είναι κάτι περισσότερο; Είμαστε πάντα μαζί; Μη με κοιτάτε απλώς, σας παρακαλώ – το πρόσωπο δεν έχει και πολύ σημασία. Ρωτάμε κάτι: είναι η μάθηση απλώς απομνημόνευση; Γιατί αν είναι μόνο αυτό, τότε ο ηλεκτρονικός υπολογιστής μπορεί να το κάνει καλύτερα από μας. Δεν είναι όμως η μάθηση κάτι πολύ περισσότερο; Μάθηση σημαίνει να μαθαίνουμε ασταμάτητα, όχι να συσσωρεύουμε, να μαζεύουμε ότι έχουμε δει, ότι έχουμε παρατηρήσει, ακούσει, μάθει και να το αποθηκεύουμε.

Μάθηση, για τον ομιλητή, σημαίνει αδιάκοπη παρατήρηση, ακρόαση, κίνηση, να μη σταματάς πουθενά, να μη μένεις ποτέ σε μια θέση, να μην καταφεύγεις ποτέ στη μνήμη και να την αφήνεις να δρα. Αυτό είναι μεγάλη τέχνη.

Ύστερα υπάρχει η τέχνη της πειθαρχίας. Αυτή η λέξη σημαίνει «μαθαίνω». Στα αγγλικά προέρχεται από τη λέξη  disciple που εννοεί εκείνον που μαθαίνει από κάποιον άλλο- όχι αναγκαστικά από δάσκαλο, από γκουρού – αυτοί γενικά είναι μάλλον ανόητοι. Γενικά σαν πειθαρχία οι άνθρωποι εννοούν την πειθάρχηση του εαυτού σύμφωνα με κάποιο σχέδιο, όπως οι στρατιώτες, όπως οι μοναχοί, όπως κάποιος που θέλει να είναι πολύ εγκρατής και πειθαρχεί το σώμα του: η όλη διαδικασία, δηλαδή, του να ελέγχεις, να κατευθύνεις, να υπακούς, να υποτάσσεσαι, να εξασκείσαι. Για μένα, για τον ομιλητή, η πειθαρχία, είναι κάτι το φοβερό. Γιατί αν υπάρχει ακονισμένη ακοή, όχι μόνο με το αυτί, αλλά και βαθιά ακρόαση του εαυτού σας, του κάθε τι που συμβαίνει γύρο σας, των πουλιών, του ποταμού, του δάσους, του βουνού, παρατήρηση και του πιο μικρού έντομου στο πάτωμα, αν έχετε καλή όραση – τότε όλ’ αυτά αποτελούν ένα τρόπο ζωής, που από μόνος του είναι πειθαρχία. Όχι πειθαρχία δοσμένη από κάποιον άλλο γιατί σ’ αυτήν υπάρχει σύγκρουση• κι αυτή η σύγκρουση μουδιάζει το μυαλό- καταστρέφει το μυαλό.

Κρισναμούρτι,»Η τέχνη της ζωής»,μετ.Ν.Πιλάβιος,εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

 

Jiddu-krishnamurti14

Η ζωή μας βασίζεται στην αίσθηση των πραγμάτων και στις επιθυμίες, κι εμείς ρωτάμε: ποια είναι η πραγματική σχέση ανάμεσα σ’ αυτά τα δύο; Πότε η αίσθηση γίνεται επιθυμία; Παρακολουθείτε; Ποια είναι η στιγμή ακριβώς όπου η επιθυμία γίνεται κυρίαρχη; Βλέπω μια ωραία φωτογραφική μηχανή, ό,τι πιο τελευταίο υπάρχει. Τη σηκώνω και την κοιτάζω- και υπάρχει η αίσθηση της παρατήρησης, καθώς βλέπω πόσο όμορφα είναι φτιαγμένη αυτή η εξαιρετικά πολύπλοκη φωτογραφική μηχανή που είναι πολύ μεγάλη ευχαρίστηση να την έχει κανείς- είναι μεγάλη ευχαρίστηση να βγάζει, φωτογραφίες με αυτήν. Τι σχέση έχει λοιπόν αυτή η αίσθηση με την επιθυμία; Πότε αρχίζει η άνθιση της επιθυμίας που δραστηριοποιείται και λέει: «Πρέπει να την αποκτήσω»;

Έχετε παρατηρήσει πώς κινείται μια αίσθηση είτε είναι ερωτική, είτε έχει σχέση με το περπάτημα σε μια κοιλάδα ή με το σκαρφάλωμα σε κάποιο βουνό καθώς κοιτάζετε όλο τον κόσμο από πολύ ψηλά ή καθώς κοιτάζετε ένα πολύ ωραίο κήπο τη στιγμή που εσείς έχετε μόνο λίγο χορτάρι γύρω από το σπίτι σας; Συμβαίνει κάτι απ’ αυτά- και τότε τι γίνεται και η αίσθηση γυρνάει σε επιθυμία; Τα παρακολουθείτε όλα αυτά; Μην αποκοιμιέστε σας παρακαλώ. Είναι τόσο όμορφο το πρωινό. Μείνετε με αυτό το ερώτημα: ποια σχέση υπάρχει ανάμεσα στην αίσθηση ενός πράγματος και στην επιθυμία γι’ αυτό; Μείνετε με αυτό, μην προσπαθείτε να βρείτε μιαν απάντηση αλλά κοιτάξτε το, παρατηρήστε το, δείτε την πολυπλοκότητά του, τότε θα ανακαλύψετε ότι η αίσθηση, που είναι κάτι φυσικό, μεταμορφώνεται σε επιθυμία όταν η σκέψη δημιουργεί μια εικόνα απ’ αυτήν ακριβώς την αίσθηση. Δηλαδή: καθώς κοιτάζω εκείνη την πανάκριβη κι ωραία φωτογραφική μηχανή υπάρχει μια αίσθηση, ύστερα έρχεται η σκέψη και λέει: «Μακάρι να ’χα αυτή τη μηχανή». Έτσι η σκέψη δημιουργεί την εικόνα  από  εκείνη την αίσθηση – εγώ να κρατάω τη μηχανή, εγώ να βγάζω φωτογραφίες – κι εκείνη τη στιγμή ακριβώς γεννιέται η επιθυμία. Δέστε το μόνοι σας, εμβαθύνετε σ’ αυτό. Δεν χρειάζεστε ούτε βιβλία, ούτε φιλόσοφους ούτε κανέναν – απλώς κοιτάξτε το, υπομονετικά, με ένταση και τότε θα το βρείτε πολύ γρήγορα. Έτσι, η αίσθηση είναι σκλαβωμένη στη σκέψη, η σκέψη δημιουργεί την εικόνα κι εκείνη τη στιγμή γεννιέται η επιθυμία. Και ζούμε μ’ επιθυμίες: «Πρέπει ν’ αποκτήσω αυτό», «Δεν θέλω εκείνο», «Πρέπει να γίνω αυτό»… Όλη αυτή η κίνηση της επιθυμίας.

Τώρα, τι σχέση έχει η επιθυμία με την ιδιοτέλεια; (Ξετυλίγουμε το ίδιο νήμα). Όσο υπάρχει επιθυμία που – από το συναίσθημα – δημιουργεί με τη σκέψη εικόνες, τότε αναπόφευκτα θα υπάρχει ιδιοτέλεια. Είτε θέλω να πάω στον Παράδεισο, είτε θέλω να γίνω διευθυντής Τράπεζας ή πολύ πλούσιος, είναι το ίδιο πράγμα. Είτε θέλετε να κερδίσετε τη βασιλεία των ουρανών, είτε θέλετε να γίνετε πλούσιος είναι ακριβώς το ίδιο. Εάν κάποιος επιθυμεί να γίνει άγιος και κάποιος άλλος μεγάλος δεξιοτέχνης, είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα. Τον πρώτο τον αποκαλούν θρήσκο και τον άλλο κοσμικό. Τι αναπηρία παθαίνουμε απ’ τις λέξεις!

Έτσι φτάνουμε στο ερώτημα: τι είναι θλίψη; Μήπως ισχύει ότι θλίψη υπάρχει όσο υπάρχει ιδιοτέλεια; Προχωρήστε βαθύτερα σ’ αυτό, σας παρακαλώ- αν το κατανοείτε δεν έχετε ανάγκη να διαβάσετε ούτε ένα βιβλίο, αν ζείτε πραγματικά μαζί του, τότε οι πύλες του Παραδείσου θα είναι ανοικτές – δενυπάρχουν πύλες του Παραδείσου, είναι απλώς τρόπος του λέγειν. Κάνω, λοιπόν, μια πολύ σοβαρή ερώτηση που στοιχειώνει την ανθρωπότητα από την αρχή της ύπαρξής της: τι είναι θλίψη; Το κλάμα, το γέλιο, ο πόνος, η αγωνία, η μοναξιά, η απελπισία; Και μπορεί ποτέ να πάψει να υπάρχει; Ή ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος για πάντα να ζει μέσα στη θλίψη; Όλοι πάνω στη γη, όλοι, είτε είναι σπουδαίοι, είτε είναι ασήμαντοι, όλοι, περνάνε από τη δοκιμασία της θλίψης, από τον κλονισμό που προκαλεί, από τον πόνο της, από την αβεβαιότητα της, από την βαθύτατη μοναξιά της. Η θλίψη του φτωχού που δεν ξέρει να γράψει και να διαβάσει- που δεν έχει να φάει πάνω από μια φορά την ημέρα και κοιμάται στο πεζοδρόμιο και που είναι σαν κι εσάς- έχει τη δική του θλίψη. Υπάρχει η θλίψη εκατομμυρίων ανθρώπων που έχουν  σφαγεί  από τους δυνατούς, από τους μισαλλόδοξους, που έχουν βασανιστεί από την εκκλησία – ο πιστός κι ο άπιστος – τα καταλαβαίνετε όλα αυτά; Οι θρησκείες- ειδικά η Χριστιανική έχει δολοφονήσει περισσότερους ανθρώπους από οποιαδήποτε άλλη – συγνώμη. Μεγάλοι πόλεμοι, εκατονταετείς πόλεμοι, τριακονταετείς πόλεμοι των θρήσκων, των εκκλησιών.

Υπάρχει, λοιπόν, θλίψη. Τι σημαίνει αυτή η λέξη; Είναι η απλή ανάμνηση κάποιου που έχετε χάσει; Είχατε έναν αδελφό, γιο ή γυναίκα που πέθανε κι έχετε τη φωτογραφία τους στο πιάνο, στο τζάκι ή δίπλα στο κρεβάτι σας και κρατάτε τις αναμνήσεις απ’ όλες τις μέρες που ήταν ζωντανός και κόπηκαν απότομα. Είναι αυτό θλίψη; Μήπως η θλίψη γεννιέται και καλλιεργείται από τη μνήμη; Καταλαβαίνετε την ερώτησή μου; Όταν συνεχίζει να υπάρχει η ανάμνηση κάποιου που τον έριξε κάτω ο θάνατος – από δυστύχημα, γηρατειά, ή οτιδήποτε – είναι αυτό θλίψη; Έχει σχέση η θλίψη με την μνήμη;

Είχα ένα γιο ή έναν αδελφό ή μητέρα που μου άρεσαν – προς το παρόν θα χρησιμοποιώ τη λέξη «άρεσαν». Ονομάζω αυτό το «μου άρεσαν», αγάπη. Μου άρεσαν αυτοί οι άνθρωποι πάρα πολύ. Έζησα μαζί τους. Κουβέντιασα μαζί τους. Έπαιξα μαζί τους. Όλη αυτή η μνήμη έχει αποθηκευτεί. Και ο γιός μου, ο αδελφός μου, η μητέρα μου ή κάποιος, πεθαίνει, τον παίρνουν μακριά, φεύγει για πάντα- νοιώθω συγκλονισμένος, νοιώθω τρομερά μόνος και κλαίω. Και τρέχω στην εκκλησία, στο ναό, διαβάζω κάποιο βιβλίο, κάνω αυτό ή εκείνο για να ξεφύγω. Ή λέω: «Θα προσευχηθώ και θα το ξεπεράσω. Ο Ιησούς θα με σώσει». Τις ξέρετε όλες αυτές τις δουλειές. Συγνώμη, δεν  υπoβαθμίζω  αυτή ειδικά τη λέξη, πάρτε τις άλλες – τον Βούδα, τον Κρίσνα – είναι το ίδιο πράγμα με άλλο όνομα ή το ίδιο σύμβολο, το ίδιο περιεχόμενο τού σύμβολου. Υπάρχουν πολλών ειδών σύμβολα αλλά το περιεχόμενο τους είναι ένα.

Κρισναμούρτι «Η τέχνη της ζωής» μετάφραση Ν.Πιλάβιος,εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »


ΕΡΩΤΗΣΗ: Διάφοροι δάσκαλοι, διάφοροι γκουρού λένε ότι -στην ουσία- δίνουν την ίδια διδασκαλία με σας. Εσείς, τι λέτε γι’ αυτό;
ΚΡΙΣΝΑΜΟΥΡΤΙ: Αναρωτιέμαι γιατί συγκρίνουν τους εαυτούς τους με τον ομι­λητή. Αναρωτιέμαι γιατί θα έπρεπε καν να σκέφτονται ότι αυτό που λέει ο ομιλητής είναι το ίδιο με αυτό που λένε εκείνοι. Γιατί τα λένε αυτά τα πράγματα; Το ξέρω ότι είναι γεγονός πως τα λένε· το ξέρω ότι στις Ινδίες, στην Ευρώπη και στην Αμερική, διάφοροι πολυμήχανοι γκουρού, διάφορες (φιλοσοφικές) ομάδες λένε: «Κι εμείς προχωρά­με προς το ίδιο σημείο και κατά μήκος του ίδιου ποταμού, όπως κι εσείς». Αυτό το έχουν δηλώσει και σε μένα τον ίδιο, στον ομιλητή, κι έχουμε συζητήσει για τούτο το θέμα με αυτούς τους γκουρού, με αυτούς τους ντόπιους ή ξένους -πώς να τους πει κανείς;- ηγέτες. Την έχουμε ερευνήσει αυτή την ερώτηση.
Πρώτ’ απ” όλα γιατί συγκρίνουν αυτά που λένε με όσα λέει ο Κ; Τι πρόθεση υπάρχει πίσω απ” αυτό; Μήπως το λένε απλώς για να πάνε μαζί με το ρεύμα της εποχής; Μήπως επειδή νομίζουν ότι μπορεί και να μην είναι «και τόσο τα ίδια», αλλά με το να συγκρίνουν τους εαυτούς τους με τον Κ. μπορεί να γίνουν «εντελώς ίδια»; Το ψάξαμε, λοιπόν, συζητώντας με μερικούς απ’ αυτούς. Πρώτ’ απ’ όλα αμφιβάλλω για ό,τι λένε εκείνοι, όπως και αμφιβάλλω και για τις εμπειρίες τού ίδιου του ομιλητή. Πρέπει να υπάρχει αμφιβο­λία, αμφισβήτηση, κι όχι να λέμε: «Ναι, είμαστε όλοι μέσα στην ίδια βάρ­κα». Μπορούμε, λοιπόν, να πλησιάσουμε αυτή την ερώτηση με αμφιβολία, με κάποια αίσθηση σκεπτικισμού κι από τις δύο πλευρές, από την πλευρά εκείνων και από την πλευρά του ομιλητή;
Υπάρχουν, λοιπόν, εκείνοι που λένε ότι τραβάμε κουπί μέσα στην ίδια βάρκα, μέσα στο ίδιο ποτάμι· ή, μπορεί, εκείνοι να βρίσκονται πολύ μπροστά και ο ομιλητής να βρίσκεται πολύ πιο πίσω, αλλά είμα­στε πάντα στο ίδιο ποτάμι. Και ο ομιλητής, σε συζητήσεις μαζί τους, αμφισβητώντας, ρωτώντας, απαιτώντας να μάθει, πιέζοντας τα πράγματα όλο και περισσότερο, όλο και πιο βαθιά, στο τέλος άκουγε πολλούς από αυτούς να λένε: « ό,τι λέτε εσείς είναι τέλειο, είναι η Αλήθεια» ή «είσαστε η ενσάρκωση της Αλήθειας» κι άλλα τέτοια είδους, αλλά ύστερα να μ” αποχαιρετούν και να φεύγουν λέγοντας: «Εμείς έχουμε να κάνουμε με κοινούς αν­θρώπους και αυτά που λέτε εσείς είναι μόνο για μία ελίτ». Κι εγώ απαντώ: «Αυτό κι αν είναι ανοησία»! Καταλαβαίνετε;
Υπάρχει, λοιπόν, κανένας λόγος να συγκρίνουμε και να λέμε, «ο γκουρού μου είναι καλύτερος από τον γκουρού σου»; Γιατί δεν μπορούμε να κοιτά­με τα πράγματα όπως είναι; Αμφισβητώντας, αμφιβάλλοντας, ρωτώντας, απαιτώντας, εξερευνώντας, χωρίς ποτέ να λέμε: «η δική μου άποψη είναι καλύτερη από τη δική σου» ή «όλοι κάνουμε το ίδιο πράγμα». Προχτές μου είπε κάποιος: « Ό,τι λέτε εσείς το ίδιο λέω κι εγώ, ποια είναι η διαφορά»; Κι απάντησα: «Κα­μία απολύτως».
Χρησιμοποιούμε την ίδια γλώσσα, αλλά το περιεχόμενο, το βάθος που βρίσκεται πίσω από τις λέξεις μπορεί να είναι τελείως διαφορετικό. Ικανοποιούμαστε τόσο εύκολα με εξηγήσεις, με περιγραφές, κι εντυπωσιαζόμαστε από την αίσθηση ότι υπάρχει γύρω από εκείνον που τις κάνει, μια γενική επευφημία, δόξα, κι όλα τα συμπράγκαλα. Απλώς δεν βάζουμε το μυαλό μας να δουλέψει.
Έχετε παρακολουθήσει ποτέ, έχετε δει, πώς δουλεύει το μυαλό σας; Αυτή είναι μια από τις ερωτήσεις που θα ήθελα να σας κάνω. Το έχετε παρακολουθήσει να δουλεύει όπως θα το παρακολουθούσε κάποιος τρίτος; Καταλαβαίνετε; Το έχετε κά­νει ποτέ; Ή το μυαλό σας συνεχίζει να δουλεύει μηχανικά με τις παλιές του συνήθειες, τα παλιά του πιστεύω και δόγματα, τις παλιές ιεροτελεστίες, ασχολίες και τέτοια; Εάν μου επιτρέπετε, να σας ρωτήσω: είναι έτσι το μυαλό σας; … Σιωπή… Έχετε ποτέ παρακολουθήσει μια σκέψη να κυνηγάει μια άλλη σκέψη· έχετε παρακολουθήσει τη σειρά από συνειρμούς, τη σειρά από α­ναμνήσεις και να είστε γαντζωμένοι στις ίδιες σας τις εμπειρίες; Δεν είναι, λοιπόν, αναγκαίο να έχουμε επίγνωση όλων αυ­τών των πραγμάτων;
Γιατί συγκρίνουν, λοιπόν, γιατί λένε πως είμαστε όλοι στην ίδια βάρκα; Μπορεί να είμαστε στην ίδια βάρκα -και πιθανόν να είμαστε- όλοι μας. Αλλά γιατί συμπεραίνουμε ότι είμαστε στην ίδια βάρκα; Είναι δυνατόν, να μη δεχτούμε κανένα γκουρού, κανένα αρχηγό και ειδικά τον ομιλητή που έχετε αυτή τη στιγμή μπροστά σας; Είναι δυνατόν να μη δεχτούμε ποτέ, οτιδήποτε ψυχολογικό, εκτός από εκείνα που έχουμε παρατηρήσει εμείς οι ίδιοι στους εαυτούς μας, στις σχέσεις μας, στην ομιλία μας, στον τόνο της φωνής μας, στις λέξεις που χρησιμοποιούμε, στις χειρονομίες μας και λοιπά; Μπορεί κανείς να έχει επίγνωση όλων αυτών, ολόκληρη τη μέρα ή έστω κάποιο διάστημα μέσα στη μέρα; Τότε, όταν κανείς είναι πραγματικά προσεκτικός, συμβαίνει κάτι τελείως διαφορετικό…
Ίσως τότε να μη χρειάζεστε κανένα γκουρού, κανένα αρχηγό, κανένα βιβλίο, συμπεριλαμβανομένων και των βιβλίων του ομιλητή.
Κρισναμούρτι»Η τέχνη της ζωής» εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

Αρέσει σε %d bloggers: