Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘«Η εκπαίδευση και το νόημα της ζωής»’ Category

Το ουσιαστικό για τον άνθρωπο, είτε νέος είναι είτε γέρος, εί­ναι να ζει τη ζωή με όλο του το είναι ως κάτι ενιαίο, και γι’ αυτό το μεγαλύτερο μας πρόβλημα είναι η καλλιέργεια εκείνης της νοημοσύνης που φέρνει την ενοποίηση, την ολοκλήρωση. Η υπερ­βολική έμφαση σε οποιοδήποτε κομμάτι της όλης μας υπόστα­σης δίνει μια μερική και επομένως διαστρεβλωμένη άποψη της ζωής, και αυτή η διαστρέβλωση είναι που προκαλεί τις περισσό­τερες δυσκολίες μας. Οποιαδήποτε μερική ανάπτυξη της ιδιοσυ­γκρασίας μας είναι αναπόφευκτα καταστρεπτική, τόσο για τον ε­αυτό μας, όσο και για την κοινωνία, γι’ αυτό και είναι πραγματι­κά πολύ σημαντικό να προσεγγίζουμε τα ανθρώπινα προβλήματά μας με μια ενιαία οπτική για όλα.

Το να είναι κανείς ψυχολογικά ένα μέσα του, ένα ψυχολογικά ακομμάτιαστο ανθρώπινο ον, σημαίνει ότι κατανοεί όλη την κί­νηση της ίδιας του της συνείδησης, τόσο της κρυμμένης όσο και της φανερής. Αυτό δεν είναι δυνατόν όταν δίνουμε υπερβολική έμφαση στη νόηση. Δίνουμε μεγάλη σημασία στην καλλιέργεια του νου, αλλά εσωτερικά είμαστε ανεπαρκείς, φτωχοί και γεμά­τοι σύγχυση. Αυτή η ζωή που είναι βασισμένη στη σκέψη είναι ο δρόμος του κομματιάσματος, της διαίρεσης, γιατί οι ιδέες, όπως και οι πίστεις, δεν μπορούν ποτέ να ενώσουν τους ανθρώπους το μόνο που μπορούν είναι να τους χωρίζουν σε αλληλοσυγκρουόμενες ομάδες.

Όσο βασιζόμαστε στη σκέψη ως μέσο ψυχολογικής μας ενο­ποίησης, θα υπάρχει πάντα διαίρεση, κομμάτιασμα, και για να κατανοήσουμε τη διαιρετική δράση της σκέψης, πρέπει να έχου­με επίγνωση των τρόπων δράσης του εαυτού μας, της λειτουρ­γίας των ίδιων μας των επιθυμιών. Πρέπει να έχουμε επίγνωση της διαμόρφωσής μας και των αντιδράσεών της, τόσο σε συλλογικό επίπεδο όσο και σε προσωπικό. Μόνο όταν έχει κανείς πλήρη ε­πίγνωση όσων κάνει ο εαυτός του -με τις αντιφατικές του επιθυ­μίες και επιδιώξεις, με τις ελπίδες και τους φόβους του- μόνο τό­τε υπάρχει η δυνατότητα να πάει κανείς πέρα από τον εαυτό.

Μονάχα η αγάπη και ο σωστός τρόπος σκέψης θα φέρουν τη μόνη αληθινή επανάσταση: την επανάσταση μέσα μας. Αλλά πώς μπορούμε να έχουμε αγάπη; Όχι με την επιδίωξη του ιδανικού της αγάπης, αλλά μόνο με την απουσία του μίσους, την απουσία της απληστίας, μόνο όταν η αίσθηση της ύπαρξης του «εγώ», του ε­αυτού, που είναι η αιτία του ανταγωνισμού, φτάσει σ’ ένα τέλος. Ο άνθρωπος που είναι παγιδευμένος στα δίχτυα της εκμετάλλευ­σης, της απληστίας, του φθόνου και της εμμονής για επιτυχία δεν μπορεί ποτέ να αγαπήσει.

Χωρίς αγάπη και τη σκέψη στη σωστή της θέση, η καταπίεση και η σκληρότητα θα αυξάνονται διαρκώς. Το πρόβλημα της α­ντιπαλότητας και του ανταγωνισμού μεταξύ των ανθρώπων δεν μπορεί να λυθεί με το κυνήγι του ιδανικού της ειρήνης, αλλά με την κατανόηση των αιτιών του πολέμου, που βρίσκονται στη στά­ση μας απέναντι στη ζωή, απέναντι στους συνανθρώπους μας· και αυτή η κατανόηση μπορεί να έρθει μόνο με το σωστό είδος εκπαίδευσης. Χωρίς αλλαγή μέσα απ’ την καρδιά μας, χωρίς θέ­ληση και καλή πρόθεση, χωρίς την εσωτερική μεταμόρφωση που γεννιέται με την αυτογνωσία, δεν μπορεί να υπάρξει ούτε ει­ρήνη ούτε ευτυχία για τους ανθρώπους.

Κρισναμούρτι «Η εκπαίδευση και το νόημα της ζωής», μετάφρ. Ν.Πιλάβιος, εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

K. 2015

Μεταφράζοντας  αυτόν τον καιρό ένα βιβλίο του Κρισναμούρτι που είναι βασισμένο πάνω στις τελευταίες ομιλίες που έδωσε στην Βομβάη το 1985, έπεσα πάνω σε κάτι που λέει και που το είχα ξανασυναντήσει πριν καιρό σε ένα άλλο βιβλίο που έχω μεταφράσει  και έχει εκδοθεί το, «Η Εκπαίδευση και το νόημα της ζωής»και μου είχε κάνει και τότε εντύπωση. Λέει, ότι αν κανείς συναντήσει στη ζωή του την Αλήθεια (εννοεί την μία και βαθύτερη αλήθεια για τη ζωή)  και δεν κάνει τίποτα γι” αυτήν, τότε η Αλήθεια γίνεται δηλητήριο μέσα του. Έτσι αποφάσισα να ανεβάσω σήμερα τις σχετικές παραγράφους από αυτά τα δύο βιβλία.
Η πρώτη είναι από την «Εκπαίδευση και το Νόημα της Ζωής».

«… Ενώ βλέπουμε τον κόσμο να καταρρέει γύρω μας, εμείς καθόμαστε και συζητάμε θεωρίες και διάφορα πολιτικά ζητήματα χωρίς ουσιαστική αξία, και παίζουμε με επιφανειακές μεταρρυθμίσεις. Αυτό δεν δείχνει μία πλήρη απερισκεψία από μέρους μας; Ίσως μερικοί να συμφωνήσουν ότι όντως το δείχνει, αλλά θα εξακολουθήσουν να κάνουν ακριβώς ό,τι κάνουν από πάντα — και αυτό είναι το θλιβερό στη ζωή. Όταν ακούμε κάτι που είναι αλήθεια και δεν κάνουμε τίποτα γι’ αυτό, τότε αυτή η αλήθεια γυρνάει και γίνεται δηλητήριο μέσα μας· κι αυτό το δηλητήριο απλώνεται και μας φέρνει ψυχολογικές διαταραχές, ανισορροπία και κακή υγεία…»

Και η δεύτερη παράγραφος από το βιβλίο που μεταφράζω τώρα.

«… Όταν συνειδητοποιήσετε ότι είστε ένα με ολόκληρη την ανθρωπότητα – αυτό είναι εκείνο που είναι η αγάπη – τότε δεν θα σκοτώνετε τον άλλον, τότε δεν θα βλάπτετε κανέναν. Θα βγείτε έξω από κάθε επιθετικότητα, βία και την βαρβαρότητα των θρησκειών. Η συνείδηση του καθένα μας, λοιπόν, είναι ένα με όλη την ανθρωπότητα. Αλλά δεν βλέπετε την ομορφιά αυτού του πράγματος, την απεραντοσύνη του και θα ξαναγυρίσετε στα δικά σας μοντέλα: στη σκέψη ότι είσαστε μια ξεχωριστή ατομικότητα, στην καθημερινή σας πάλη, στον αγώνα, στον ανταγωνισμό, στην προσπάθεια να καταξιώσετε τον κτηνώδη εαυτούλη σας. Κι επειδή θα ξαναγυρίσετε στον δικό σας τρόπο ζωής, αυτό δείχνει πως δεν σημαίνει τίποτα για σας το ότι είστε ένα με ολόκληρη την ανθρωπότητα. Είναι πολύ καλύτερα, λοιπόν, να μην τ’ ακούτε όλα αυτά. Γιατί εάν ακούσεις την αλήθεια και δεν κάνεις τίποτα μ’ αυτήν, τότε λειτουργεί σαν δηλητήριο. Γι’ αυτό οι ζωές μας είναι τόσο σκάρτες και επιφανειακές…».

από το μπλογκ του Παραμυθά http://www.paramithas.gr/about-truth/#.VR7LXPk83Xc.facebook

Κρισναμούρτι «Η εκπαίδευση και το νόημα της ζωής», μετάφρ. Ν.Πιλάβιος, εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

BP-01

To σχολείο
Το σωστό είδος εκπαίδευσης ενδιαφέρεται για την ατομική ελευθερία, που μόνο αυτή μπορεί να φέρει αληθινή συνεργασία με το σύνολο, με τους πολλούς. Όμως αυτή η ελευθερία δεν πετυχαίνεται με το κυνήγι της επιτυχίας και της δύναμης. Η ελευθερία έρχεται με τη γνώση του εαυτού μας, όταν ο νους μας πάει πέρα και πάνω από τα εμπόδια που δημιούργησε στον εαυτό του επιζητώντας τη δική του ασφάλεια. Ο προορισμός της εκπαίδευσης είναι να βοηθήσει το κάθε άτομο να ανακαλύψει όλα αυτά τα ψυχολογικά εμπόδια, και όχι να του επιβάλει νέα μοντέλα συμπεριφοράς, νέους τρόπους σκέψης. Τέτοιοι εξαναγκασμοί δεν θα ξυπνήσουν ποτέ τη νοημοσύνη, τη δημιουργική κατανόηση, απλώς θα εξακολουθήσουν να διαμορφώνουν σύμφωνα με αυτά τα καλούπια το άτομο. Σίγουρα, αυτό είναι που συμβαίνει σε όλο τον κόσμο, και γι’ αυτό τα προβλήματά μας εξακολουθούν να πολλαπλασιάζονται. Μόνο όταν αρχίσουμε να κατανοούμε το βαθύ νόημα της ανθρώπινης ζωής, μπορεί να υπάρξει αληθινή εκπαίδευση· για να το κατανοήσουμε όμως, πρέπει ο νους, με νοημοσύνη, να απελευθερωθεί από την επιθυμία για ανταμοιβή, γιατί αυτή γεννάει το φόβο και τη συμμόρφωση. Αν θεωρούμε τα παιδιά μας προσωπική μας ιδιοκτησία, αν τα βλέπουμε ως τη συνέχιση του εαυτούλη μας και ως ένα μέσο για την εκπλήρωση των φιλοδοξιών μας, τότε θα δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον, ένα κοινωνικό οικοδόμημα, στο οποίο δεν θα υπάρχει αγάπη, αλλά μόνο το κυνήγι του προσωπικού κέρδους. Ένα σχολείο που έχει επιτυχία, με την υλιστική έννοια, έχει μάλλον αποτύχει ως εκπαιδευτικό κέντρο. Ένα μεγάλο και ανθηρό ίδρυμα, όπου εκπαιδεύονται εκατοντάδες παιδιά μαζί, με όλη την επίδειξη και την επιτυχία που το συνοδεύουν, μπορεί να φτιάξει τραπεζικούς υπαλλήλους και μεγαλέμπορους, κομισάριους ή βιομήχανους, ανθρώπους ικανούς, με ειδικές γνώσεις, αλλά επιφανειακούς- ελπίδα όμως για την ανθρωπότητα δεν υπάρχει σ’ αυτούς, αλλά μόνο σε ψυχολογικά ακέραια άτομα, που μονάχα τα μικρά σχολεία μπορούν να εκπαιδεύσουν. Είναι λοιπόν πολύ σπουδαιότερο να έχουμε μικρά σχολεία, με έναν περιορισμένο αριθμό αγοριών και κοριτσιών και το σωστό είδος δασκάλων, από το να εφαρμόζουμε τις καλύτερες και πιο σύγχρονες εκπαιδευτικές μεθόδους μέσα σε μεγάλα σχολικά ιδρύματα. Δυστυχώς, μία από τις δυσκολίες που μας φέρνουν σύγχυση είναι η ιδέα ότι πρέπει να δουλεύουμε σε πάρα πολύ μεγάλη κλίμακα. Οι περισσότεροι, επειδή θέλουν να μεταμορφώσουν ή να επηρεάσουν εκείνο που ονομάζουμε «μάζες», ιδρύουν μεγάλα σχολεία, με επιβλητικά κτήρια, παρόλο που είναι φανερό ότι δεν είναι το σωστό είδος εκπαιδευτικών κέντρων. Αλλά ποιοι είναι οι μάζες; Εσείς κι εγώ. Μη χανόμαστε μέσα στη σκέψη ότι και οι μάζες πρέπει να εκπαιδευτούν σωστά. Η έγνοια μας για τις μάζες είναι μια φυγή από το να δράσουμε άμεσα. Η σωστή εκπαίδευση θα γίνει μια μέρα παγκόσμια αν αρχίσουμε να έχουμε επίγνωση του εαυτού μας στη σχέση μας με τα παιδιά μας, με τους φίλους και με τους γείτονές μας. Οι ίδιες μας οι πράξεις μέσα στο περιβάλλον που ζούμε, στο περιβάλλον της οικογένειάς μας και των φίλων μας, θα έχουν μια επεκτεινόμενη επίδραση και επιρροή. Έχοντας πλήρη επίγνωση του εαυτού μας σε όλες μας τις σχέσεις, θα αρχίσουμε να ανακαλύπτουμε μέσα μας τα μπερδέματα και τους περιορισμούς μας που τώρα αγνοούμε και, γνωρίζοντάς τα, θα μπορέσουμε να τα κατανοήσουμε κι έτσι να τα διαλύσουμε. Χωρίς αυτή την επίγνωση και την αυτογνωσία που φέρνει, οποιαδήποτε μεταρρύθμιση στην εκπαίδευση ή σε άλλους τομείς απλώς θα οδηγήσει στη συνέχιση του ανταγωνισμού και της αθλιότητας. Φτιάχνοντας τεράστια εκπαιδευτικά ιδρύματα και χρησιμοποιώντας δασκάλους που εξαρτώνται από κάποιο σύστημα, αντί να έχουν νοημοσύνη και παρατηρητικότητα στη σχέση τους με τον κάθε μαθητή χωριστά, απλώς ενθαρρύνουμε τη συσσώρευση πληροφοριών και γνώσεων, την ανάπτυξη ικανοτήτων και τη συνήθεια να σκεφτόμαστε μηχανικά, σύμφωνα με κάποιο μοντέλο- σίγουρα όμως τίποτε απ’ όλα αυτά δεν βοηθάει το μαθητή να εξελιχθεί σ’ ένα ολοκληρωμένο ανθρώπινο πλάσμα. Τα συστήματα μπορούν να έχουν κάποια περιορισμένη χρησιμότητα στα χέρια ξύπνιων και στοχαστικών εκπαιδευτικών, αλλά δεν είναι αυτά που φέρνουν τη νοημοσύνη. Κι όμως, πράγμα περίεργο, λέξεις όπως «σύστημα», «θεσμός» μας έχουν γίνει πολύ σημαντικές. Τα σύμβολα πήραν τη θέση της πραγματικότητας και είμαστε ευχαριστημένοι που συμβαίνει αυτό, γιατί η πραγματικότητα είναι ενοχλητική, ενώ οι θεωρητικές ιδέες μάς ησυχάζουν. Τίποτα που να έχει θεμελιώδη αξία δεν μπορεί να μεταδοθεί με μαζική καθοδήγηση, παρά μόνο με την προσεκτική μελέτη και κατανόηση των δυσκολιών, των τάσεων και των ικανοτήτων του κάθε παιδιού. Όσοι το γνωρίζουν αυτό και θέλουν ειλικρινά να κατανοήσουν τον εαυτό τους κι έτσι να βοηθήσουν τους νέους, θα έπρεπε να μαζευτούν και να ιδρύσουν ένα σχολείο που θα έχει ζωτική σημασία στη ζωή του παιδιού, γιατί θα το βοηθάει να είναι ψυχολογικά ένα μέσα του και να έχει νοημοσύνη. Για να ξεκινήσουν ένα τέτοιο σχολείο, δεν χρειάζεται να περιμένουν ώσπου να βρουν τα απαιτούμενα μέσα. Μπορεί κανείς να είναι ένας αληθινός δάσκαλος και στο σπίτι του, και οι ευκαιρίες θα παρουσιαστούν σε όποιον είναι σοβαρός και ειλικρινής. Εκείνοι που αγαπούν και τα παιδιά τους και τα άλλα παιδιά γύρω τους, και που επομένως έχουν σοβαρότητα, θα φροντίσουν να ξεκινήσει ένα τέτοιο σχολείο λίγα στενά παρακάτω ή μέσα στο ίδιο τους το σπίτι. Έπειτα θα έρθουν και τα χρήματα – είναι το λιγότερο σημαντικό που πρέπει κανείς να σκεφτεί. Η λειτουργία ενός μικρού σχολείου του σωστού είδους είναι, βέβαια, οικονομικά δύσκολη· μπορεί όμως να ανθίσει μόνο με αυτοθυσία και όχι με μεγάλο λογαριασμό στην τράπεζα. Το χρήμα αναπόφευκτα διαφθείρει, αν δεν υπάρχει αγάπη και κατανόηση. Αν είναι όμως ένα σχολείο με πραγματική αξία, θα βρεθεί η βοήθεια που χρειάζεται. Όταν υπάρχει αγάπη για το παιδί, τα πάντα είναι δυνατά. Όσο το σχολείο θα είναι το σημαντικότερο, τότε δεν θα είναι το παιδί. Ο σωστός εκπαιδευτικός ενδιαφέρεται για το κάθε παιδί χωριστά και όχι για τον αριθμό των μαθητών που έχει. Και ένας τέτοιος εκπαιδευτικός θα ανακαλύψει ότι μπορεί να έχει ένα ουσιαστικό και σημαντικό σχολείο που θα το συντηρούν μερικοί γονείς. Πρέπει όμως να φλέγεται από το ενδιαφέρον του για την εκπαίδευση· αν είναι χλιαρός, θα έχει ένα σχολείο όπως όλα τα άλλα. Αν οι γονείς αγαπούν αληθινά τα παιδιά τους, θα χρησιμοποιήσουν κάθε νόμιμο μέσο και άλλους τρόπους για να φτιάξουν μικρά σχολεία που θα έχουν το σωστό είδος δασκάλων, και δεν θα πτοηθούν από το γεγονός ότι τα μικρά σχολεία είναι πολυδάπανα και οι σωστοί δάσκαλοι δυσεύρετοι. Ωστόσο, θα πρέπει να έχουν υπόψη τους ότι, αναπόφευκτα, θα τους εναντιωθούν τα οργανωμένα συμφέροντα των κυβερνήσεων και των διάφορων θρησκευτικών ομάδων, γιατί αυτού του είδους τα σχολεία είναι βαθιά επαναστατικά. Η αληθινή επανάσταση δεν είναι η βίαιη- έρχεται με την καλλιέργεια της ψυχολογικής ακεραιότητας και της νοημοσύνης μέσα στον κάθε άνθρωπο, που με τον τρόπο ζωής του θα συμβάλει στη σταδιακή δημιουργία ριζικών αλλαγών στην κοινωνία.

Κρισναμούρτι «Η εκπαίδευση και το νόημα της ζωής», μετάφρ. Ν.Πιλάβιος, εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

hqdefault

Αν δεν φέρουμε ηθελημένα μια ριζική αλλαγή στην εκπαίδευση, είμαστε άμεσα υπεύθυνοι για τη διαιώνιση του χάους και της δυστυχίας- και όταν τελικά γίνει κάποια τερατώδης και βάναυση επανάσταση, θα δώσει απλώς την ευκαιρία σε μια άλλη ομάδα ανθρώπων να γίνουν εκμεταλλευτές και απάνθρωποι. Η κάθε ομάδα που βρίσκεται στην εξουσία αναπτύσσει τα δικά της μέσα καταπίεσης, είτε πρόκειται για μία ψυχολογική πειστικότητα προπαγάνδας, είτε για ωμή βία.

Για πολιτικούς και οικονομικούς λόγους, η πειθαρχία έχει γίνει ένας σπουδαίος παράγοντας της σημερινής κοινωνικής μας δομής, και εξαιτίας της επιθυμίας μας να είμαστε ψυχολογικά ασφαλείς, δεχόμαστε και ακολουθούμε διάφορες μορφές πειθαρχίας. Η πειθαρχία εγγυάται ένα αποτέλεσμα- και για εμάς ο σκοπός είναι
πιο σημαντικός από τα μέσα – όμως τα μέσα καθορίζουν το σκοπό.

Ένας από τους κινδύνους της πειθαρχίας σ’ ένα σύστημα -πολιτικό, θρησκευτικό και λοιπά- είναι ότι το σύστημα γίνεται τελικά πιο σημαντικό από τα ανθρώπινα πλάσματα που είναι εγκλωβισμένα μέσα σ’ αυτό. Και τότε η πειθαρχία γίνεται το υποκατάστατο της αγάπης. Επειδή οι καρδιές μας είναι άδειες, μένουμε προσκολλημένοι στην πειθαρχία. Η ελευθερία δεν μπορεί να έρθει ούτε με πειθαρχία ούτε με αντίσταση, γιατί η ελευθερία δεν είναι στόχος, δεν είναι κάποιος σκοπός που πρέπει να τον πετύχουμε. Η ελευθερία βρίσκεται στο πρώτο βήμα- η ελευθερία βρίσκεται στην αρχή, όχι στο τέλος, δεν είναι κάτι που θα το βρεις κάποτε σε κάποιο μακρινό ιδανικό.

Ελευθερία δεν σημαίνει ευκαιρία για αυτοεπιβεβαίωση ή ότι παύεις να υπολογίζεις τους άλλους. Ο δάσκαλος που είναι ειλικρινής θα προστατέψει τα παιδιά και θα τα βοηθήσει με κάθε δυνατό τρόπο να μεγαλώσουν με τρόπο που να είναι αληθινά ελεύθερα. Αλλά είναι αδύνατον να το κάνει αυτό αν ο ίδιος είναι εξαρτημένος από μια ιδεολογία, αν είναι με οποιονδήποτε τρόπο δογματικός ή ιδιοτελής.

Η ευαισθησία δεν μπορεί ποτέ να ξυπνήσει με εξαναγκασμό. Μπορεί κανείς να εξαναγκάσει ένα ατίθασο παιδί να είναι φρόνιμο, αλλά έτσι δεν θα έχει αντιμετωπίσει εκείνο που κάνει το παιδί να είναι πεισματάρικο και αναιδές. Ο εξαναγκασμός γεννά την αντίδραση και το φόβο. Ανταμοιβή και τιμωρία, με οποιαδήποτε μορφή, κάνουν το νου δουλικό και θολωμένο- και αν αυτό είναι που θέλουμε για τα παιδιά μας, τότε ο εξαναγκασμός είναι ένας θαυμάσιος τρόπος για να προχωρήσουμε. Αλλά ένας τέτοιος τρόπος εκπαίδευσης δεν μας βοηθάει να κατανοήσουμε το παιδί, πλάνα για μια «Ουτοπία» δεν θα φέρουν ποτέ εκείνη τη ριζική αλλαγή της καρδιάς, που είναι ουσιαστική αν θέλουμε να δούμε να μπαίνει τέλος στους πολέμους και στην παγκόσμια καταστροφή. Τα ιδανικά δεν μπορούν να αλλάξουν τις σημερινές μας αξίες. Αυτές μπορούν να αλλάξουν μόνο με το σωστό είδος εκπαίδευσης που θα καλλιεργήσει την κατανόηση «εκείνου που είναι».

Κρισναμούρτι «Η εκπαίδευση και το νόημα της ζωής», μετάφρ. Ν.Πιλάβιος, εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

1-krishnamurti-profile

Οι γονείς που αγαπούν τα παιδιά τους δεν είναι εθνικιστές, δεν ταυτίζονται με καμιά χώρα, γιατί η λατρεία της πατρίδας φέρνει τον πόλεμο, που σκοτώνει ή ακρωτηριάζει τα παιδιά τους.
Οι γονείς που αγαπούν τα παιδιά τους θα ανακαλύψουν ποια είναι η σωστή σχέση με την ιδιοκτησία, γιατί το ένστικτο κτητικότητας έχει δώσει στην ιδιοκτησία μια τεράστια και ψεύτικη σημασία που καταστρέφει τον κόσμο.
Οι γονείς που αγαπούν τα παιδιά τους δεν ανήκουν σε καμιά οργανωμένη θρησκεία, γιατί το δόγμα και η πίστη διαιρούν τους ανθρώπους σε αλληλοσυγκρουόμενες ομάδες, δημιουργώντας ανταγωνισμό και έχθρα.
Οι γονείς που αγαπούν τα παιδιά τους θα εγκαταλείψουν το φθόνο και την αντιπαλότητα και θα βαλθούν να αλλάξουν ριζικά τη δομή της σημερινής κοινωνίας.
Όσο εκείνο που επιθυμούν οι γονείς για τα παιδιά τους είναι η δύναμη, η επιτυχία και οι υψηλές θέσεις, δεν υπάρχει αγάπη στην καρδιά τους, γιατί η λατρεία της επιτυχίας ενθαρρύνει τη σύγκρουση και την αθλιότητα.
Το να αγαπάει κανείς τα παιδιά του σημαίνει ότι βρίσκεται σε πλήρη επικοινωνία μαζί τους κι ότι φροντίζει να έχουν τη σωστή εκπαίδευση, που θα τα βοηθήσει να αποκτήσουν ευαισθησία, νοημοσύνη και ψυχική ισορροπία.
(…) Η νοημοσύνη δεν έχει καμιά σχέση με το να περνάει κανείς τις εξετάσεις του σχολείου. Νοημοσύνη είναι η αβίαστη, χωρίς διεργασίες της σκέψης, αντίληψη που κάνει τον άνθρωπο δυνατό και ελεύθερο. Για να ξυπνήσουμε τη νοημοσύνη σ’ ένα παιδί, πρέπει να αρχίσουμε να καταλαβαίνουμε εμείς οι ίδιοι τι είναι νοημοσύνη.
Πώς μπορούμε να ζητάμε από ένα παιδί να συμπεριφέρεται με νοημοσύνη, όταν δεν υπάρχει νοημοσύνη σε πάρα πολλά πράγματα που κάνουμε εμείς οι ίδιοι;
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι δυσκολίες του μαθητή, αλλά και οι δικές μας: οι συσσωρευμένοι φόβοι μας, η δυστυχία και οι απογοητεύσεις μας, από τα οποία δεν έχουμε ελευθερωθεί. Για να βοηθήσουμε το παιδί να έχει νοημοσύνη, πρέπει πρώτα να γκρεμίσουμε μέσα μας τα εμπόδια εκείνα που μας κάνουν στενοκέφαλους και απερίσκεπτους.
Πώς μπορούμε να μάθουμε στα παιδιά να μη ζητάνε προσωπική εξασφάλιση, όταν την αναζητάμε εμείς οι ίδιοι;
Τι ελπίδα υπάρχει για το παιδί αν εμείς, που είμαστε γονείς και δάσκαλοι, δεν είμαστε ευαίσθητα ανοιχτοί στη ζωή, αν χτίζουμε προστατευτικά τείχη γύρω μας;
Για να ανακαλύψουμε την αληθινή σημασία αυτής της πάλης για ασφάλεια, που προκαλεί τέτοιο χάος στον κόσμο, πρέπει να αρχίσουμε να ξυπνάμε τη δική μας νοημοσύνη έχοντας επίγνωση των ψυχολογικών μας διαδικασιών πρέπει να αρχίσουμε να αμφισβητούμε όλες τις άξιες που τώρα μας εγκλωβίζουν.
Δεν πρέπει να συνεχίσουμε να ακολουθούμε απερίσκεπτα τα μοντέλα με τα οποία έτυχε να μεγαλώσουμε.
Πώς μπορεί να υπάρξει ποτέ αρμονία μέσα στο άτομο, κι επομένως στην κοινωνία, όταν δεν κατανοούμε τον εαυτό μας;

Κρισναμούρτι «Η εκπαίδευση και το νόημα της ζωής», μετάφρ. Ν.Πιλάβιος, εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

EKPAIDEFSI_KAI_TO_NOIMA_tIS_ZOIS

Το κράτος δεν θέλει οι πολίτες του να είναι ελεύθεροι, να σκέφτονται από μόνοι τους, και τους διαμορφώνει όπως θέλει με την προπαγάνδα, με διαστρεβλωμένες ερμηνείες της Ιστορίας, και τα παρόμοια. Αυτός είναι ο λόγος που η παιδεία γίνεται όλο και περισσότερο μέσο διδασκαλίας τού τι να σκέφτεσαι και όχι του πως να σκέφτεσαι. Αν σκεφτόμασταν ανεξάρτητα από το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα, θα ήμασταν επικίνδυνοι γι’ αυτό- οι θεσμοί θα λειτουργούσαν ελεύθερα και θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ειρηνόφιλους ανθρώπους και άλλους που να σκέφτονται αντίθετα προς το υπάρχον σύστημα.

Η σωστή εκπαίδευση αποτελεί σίγουρα κίνδυνο για τις κυβερνήσεις, γι’ αυτό και εμποδίζεται με ωμά ή επιδέξια μέσα. Η εκπαίδευση και η τροφή, όταν βρίσκονται στα χέρια των λίγων, γίνονται μέσα για την υποταγή του ανθρώπου. Και οι κυβερνήσεις, είτε της αριστεράς είτε της δεξιάς, δεν ενδιαφέρονται για τίποτα όσο εμείς είμαστε αποδοτικές μηχανές κατασκευής εμπορευμάτων και όπλων.

Τώρα: το γεγονός ότι αυτό συμβαίνει σε όλο τον κόσμο σημαίνει ότι εμείς που είμαστε απλοί πολίτες ή δάσκαλοι, που είμαστε υπεύθυνοι για τις κυβερνήσεις μας, δεν ενδιαφερόμαστε πραγματικά για το αν υπάρχει ελευθερία ή σκλαβιά, ειρήνη ή πόλεμος, ευημερία ή αθλιότητα, στον κόσμο.

Κρισναμούρτι «Η εκπαίδευση και το νόημα της ζωής», μετάφρ. Ν.Πιλάβιος, εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

 

182895_506071976126503_2069108342_n

Το σημερινό εκπαιδευτικό και κοινωνικό οικοδόμημα δεν βοηθάει το άτομο να είναι ελεύθερο και ακέραιο μέσα του. Και αν οι γονείς έχουν κάποια σοβαρότητα και επιθυμούν το παιδί τους να μεγαλώσει αναπτύσσοντας όλες του τις ικανότητες, πρέπει να αρχίσουν να αλλάζουν την επιρροή που δέχεται το παιδί από το περιβάλλον του σπιτιού και να φροντίσουν για τη λειτουργία σχολείων με το σωστό είδος δασκάλων.

Η επιρροή του σπιτιού κι εκείνη του σχολείου δεν πρέπει με κανέναν τρόπο να είναι αντιφατικές  επομένως τόσο οι γονείς όσο και οι δάσκαλοι πρέπει να εκπαιδευτούν απ’ την αρχή. Η αντίφαση που τόσο συχνά υπάρχει ανάμεσα στην ιδιωτική και την κοινωνική ζωή του άτομου δημιουργεί μια ατέλειωτη μάχη μέσα του και στις σχέσεις του. Αυτή η σύγκρουση ενθαρρύνεται και συντηρείται με το λανθασμένο είδος εκπαίδευσης, και τόσο οι κυβερνήσεις όσο και οι οργανωμένες θρησκείες ενισχύουν τη σύγχυση με τα αντιφατικά δόγματά τους. Το παιδί διχάζεται μέσα του από την πρώτη στιγμή, γεγονός που αργότερα οδηγεί σε προσωπικές και κοινωνικές καταστροφές.

Αν όσοι αγαπάμε τα παιδιά μας αφιερώσουμε το νου και την καρδιά μας στη λύση αυτού του προβλήματος, τότε -όσο λίγοι κι αν είμαστε- με τη σωστή εκπαίδευση και ένα σπιτικό περιβάλλον γεμάτο νοημοσύνη, μπορούμε να βοηθήσουμε στην ανατροφή ψυχολογικά ακέραιων ανθρώπινων πλασμάτων. Αν όμως, όπως τόσοι άλλοι, γεμίζουμε την καρδιά μας με τα πανούργα κατασκευάσματα του νου, τότε θα εξακολουθήσουμε να βλέπουμε τα παιδιά μας να καταστρέφονται από πολέμους, από λιμούς και από τις ίδιες τους τις ψυχολογικές συγκρούσεις.

Η σωστή εκπαίδευση έρχεται με τη μεταμόρφωση του εαυτού μας. Πρέπει να ξαναεκπαιδευτούμε να μη σκοτώνουμε ο ένας τον άλλον, για οποιαδήποτε αιτία -όσο δικαιολογημένη κι αν φαίνεται- και για οποιαδήποτε ιδεολογία ή θρησκεία, όσα κι αν υπόσχεται για τη μελλοντική ευτυχία του κόσμου. Πρέπει να μάθουμε να έχουμε συμπόνια, να μας αρκεί το λίγο και να αναζητάμε το Υπέρτατο, γιατί μόνο τότε μπορεί να υπάρξει η αληθινή σωτηρία της ανθρωπότητας.

Κρισναμούρτι «Η εκπαίδευση και το νόημα της ζωής», μετάφρ. Ν.Πιλάβιος, εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »


(…) Ζω σημαίνει έχω σχέσεις και χωρίς σχέσεις δεν υπάρχει ζωή. (…) Η σχέση δύο ανθρώπων δημιουργεί την κοινωνία· η κοινωνία δεν είναι ανεξάρτητη από σένα κι εμένα. Η μάζα δεν είναι από μόνη της μια ξεχωριστή οντότητα, αλλά εσύ κι εγώ με τη σχέση μας ανάμεσά μας δημιουργούμε τη μάζα, την ομάδα, την κοινωνία. Σχέση είναι η επίγνωση της αλληλοσύνδεσης δύο ανθρώπων. (…) Τι είναι αυτό που ονομάζετε οικογένεια; Προφανώς είναι μια σχέση οικειότητας, επικοινωνίας. Στην οικογένειά σας, στη σχέση σας με τη γυναίκα σας, με τον άνδρα σας, υπάρχει επικοινωνία; Σίγουρα, αυτό είναι εκείνο που εννοούμε με τη σχέση, έτσι δεν είναι; Σχέση σημαίνει επικοινωνία χωρίς φόβο, ελευθερία κατανόησης του ενός από τον άλλον, άμεση επικοινωνία. Προφανώς, αυτό σημαίνει σχέση — να έχεις επικοινωνία με έναν άλλον. Έχετε, όμως; Έχετε επικοινωνία με τη γυναίκα σας, με τον άντρα σας; Ίσως να έχετε στο σωματικό επίπεδο, αλλά αυτό δεν είναι σχέση. Εσείς και η γυναίκα σας ζείτε στις αντίθετες πλευρές ενός τοίχου απομόνωσης, έτσι δεν είναι; Έχετε τις δικές σας επιδιώξεις, τις δικές σας φιλοδοξίες και εκείνη έχει τις δικές της. Ζείτε πίσω από τον τοίχο και καμιά φορά κοιτάτε ο ένας τον άλλον πάνω από την κορφή του — και αυτό το λέτε σχέση. Είναι γεγονός αυτό, δεν είναι; Μπορείτε να το απαλύνετε, να το μαλακώσετε, να μεταχειριστείτε άλλες λέξεις για να το περιγράψετε, αλλά το γεγονός είναι αυτό: εσείς και ένας άλλος άνθρωπος ζείτε σε απομόνωση, και αυτή τη ζωή μέσα στην απομόνωση την ονομάζετε σχέση.
Αν υπάρχει πραγματική σχέση ανάμεσα σε δύο ανθρώπους, που σημαίνει ότι υπάρχει επικοινωνία μεταξύ τους, τότε οι διαφορές αυτής της σχέσης από την άλλη,είναι τεράστιες. Τότε δεν υπάρχει απομόνωση· υπάρχει αγάπη και όχι ευθύνη ή καθήκον — όσοι βρίσκονται απομονωμένοι πίσω από τον τοίχο τους, είναι εκείνοι που μιλούν για καθήκον και για ευθύνη. Ο άνθρωπος που αγαπάει δεν μιλάει για ευθύνες, αγαπάει. Οπότε, μοιράζεται με κάποιον άλλον την χαρά του, τη λύπη του, τα χρήματά του. Είναι έτσι οι οικογένειές σας; Υπάρχει άμεση επικοινωνία με την γυναίκα σας, με τον άντρα σας, με τα παιδιά σας; Προφανώς όχι. Οπότε η οικογένεια για σας τον άντρα, είναι απλώς μια δικαιολογία για να συνεχίσετε το όνομα ή την παράδοση της οικογένειάς σας, για να σας δώσει εκείνο που θέλετε, σεξουαλικά, ψυχολογικά, οικονομικά. Και για τις γυναίκες υπάρχουν τα ανάλογα. Η οικογένεια χρησιμεύει, επίσης, σαν μέσο ικανοποίησης. (…) Έτσι, ψάχνουμε να βρούμε τη σχέση όπου θα υπάρχει αμοιβαία ευχαρίστηση, αμοιβαία ικανοποίηση· κι όταν δεν βρίσκεις αυτή την ευχαρίστηση, αλλάζεις σχέση. Κι αν είσαι παντρεμένος παίρνεις διαζύγιο ή μένεις μαζί με τον άλλον, αλλά αναζητάς ικανοποίηση κι αλλού ή πάλι περνάς από τη μια σχέση στην άλλη μέχρι να βρεις εκείνο που ζητάς, δηλαδή: ικανοποίηση, ευχαρίστηση και μια αίσθηση προστασίας καλοπέρασης και ασφάλειας. (…) Όταν αυτή η ασφάλεια γίνει αβέβαιη, αρχίζεις να ζηλεύεις, να γίνεσαι βίαιος, να γίνεσαι κτητικός και λοιπά. Έτσι οι σχέσεις καταλήγουν πάντα σε κτητικότητα, σε επίκριση, σε απαιτήσεις αυτοεπιβεβαίωσης για ψυχολογική ασφάλεια, για καλοπέραση και ικανοποίηση· και, φυσικά, σ’ όλα αυτά δεν υπάρχει αγάπη.
Μιλάμε για αγάπη, μιλάμε για ευθύνη, για καθήκον, αλλά στην πραγματικότητα δεν υπάρχει αγάπη. Οι σχέσεις μας βασίζονται στην ικανοποίηση και το αποτέλεσμα, το βλέπουμε στον σημερινό μας πολιτισμό. Ο τρόπος που μεταχειριζόμαστε τη γυναίκα μας, τον άντρα μας, τα παιδιά μας, τους γείτονές μας, τους φίλους μας, είναι μια ένδειξη ότι στις σχέσεις μας δεν υπάρχει πραγματικά καθόλου αγάπη. Υπάρχει απλώς μια αμοιβαία αναζήτηση ικανοποίησης. (…) Σε τελευταία ανάλυση, στην αγάπη δεν υπάρχει θέμα σχέσης — υπάρχει; Μόνο όταν αγαπάς, αλλά περιμένεις ανταπόδοση της αγάπης σου, δημιουργείται σχέση. Όταν αγαπάς αληθινά, δηλαδή όταν δίνεις κάπου τον εαυτό σου εντελώς, ολοκληρωτικά, χωρίς να περιμένεις ανταπόδοση, τότε δεν υπάρχει σχέση.
Αν αγαπάς αληθινά, όταν υπάρχει τέτοια αγάπη, τότε είναι κάτι το θαυμάσιο. Σε μια τέτοια αγάπη δεν υπάρχει προστριβή, δεν υπάρχει ο ένας και ο άλλος, υπάρχει πλήρης ενότητα. Είναι μια κατάσταση ενοποίησης, μία ολοκληρωμένη ύπαρξη· δεν υπάρχουν δύο που έχουν σχέση. Υπάρχουν τέτοιες στιγμές, τέτοιες σπάνιες, ευτυχισμένες, χαρούμενες στιγμές, όπου υπάρχει πλήρης αγάπη, πλήρης επικοινωνία. Αλλά εκείνο που συμβαίνει συνήθως είναι ότι δεν είναι η αγάπη που έχει σημασία αλλά ο άλλος, το αντικείμενο της αγάπης γίνεται σημαντικό· εκεί όπου δίνεται η αγάπη μας αποκτά σημασία και όχι η ίδια η αγάπη. (…) Η αγάπη είναι ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα που υπάρχουν για να κατανοήσει κανείς. Δεν μπορεί να έρθει από λογική ανάγκη, δεν μπορεί να κατασκευασθεί με διάφορα μέσα και με διάφορες μεθόδους και πειθαρχίες. (…) Έχουμε στιγμές που πράγματι αγαπάμε, όταν δεν υπάρχει σκέψη, δεν υπάρχει κίνητρο, αλλά αυτές οι στιγμές είναι πολύ σπάνιες. Και επειδή ακριβώς είναι σπάνιες, κολλάμε στην ανάμνησή τους και έτσι δημιουργείται ένας φράχτης ανάμεσα στη ζωντανή πραγματικότητα και στις δραστηριότητες της καθημερινής μας ζωής. (…)

Read Full Post »


Η φλόγα του ανικανοποίητου
Οι νέοι, αν έχουν και την παραμικρή ζωντάνια μέσα τους είναι γεμάτοι από ελπίδες και ένα αίσθημα ανικανοποίητου. Και πρέπει να είναι έτσι, γιατί αλλιώς είναι ήδη γέροι και ψυχολογικά νεκροί. Και γέροι είναι εκείνοι που κάποτε είχαν μέσα τους το αίσθημα του ανικανοποίητου, αλλά κατάφεραν να σβήσουν τη φλόγα του και να βρουν ψυχολογική ασφάλεια και παρηγοριά, με διάφορους τρόπους. Λαχταρούν να είναι όλα μόνιμα και για τους ίδιους και για την οικογένειά τους· θέλουν παθιασμένα να νοιώθουν σιγουριά μέσα στις ιδέες τους, μέσα στις σχέσεις τους και στην περιουσία τους, οπότε τη στιγμή που νοιώθουν τη φλόγα του ανικανοποίητου να ζωντανεύει, αφήνονται να απορροφηθούν από τις ευθύνες τους, από τη δουλειά τους ή απ’ οτιδήποτε άλλο που θα απασχολήσει το νου τους, έτσι ώστε να ξεφύγουν από το ενοχλητικό αίσθημα του ανικανοποίητου.

Όσο είμαστε νέοι, τότε είναι ο καιρός για να νοιώθουμε ανικανοποίητοι, όχι μόνο με τον εαυτό μας, αλλά και με ό,τι γίνεται γύρω μας. Τότε είναι που πρέπει να μάθουμε να σκεφτόμαστε καθαρά και χωρίς προκατάληψη, έτσι ώστε να μην έχουμε ψυχολογικές εξαρτήσεις και φόβους. Η ανεξαρτησία δεν είναι κάτι που πρέπει να υπάρχει μόνο σ’ εκείνο το χρωματιστό κομμάτι στο χάρτη που το ονομάζουμε πατρίδα μας, αλλά και σε μας τους ίδιους ως άτομα. Και παρόλο που εξωτερικά, σε πρακτικά θέματα, μπορεί να εξαρτιόμαστε ο ένας από τον άλλον, αυτή η αμοιβαία εξάρτηση δεν γίνεται ποτέ βασανιστική, αν είμαστε μέσα μας ελεύθεροι από το φόβο, από τη δίψα για δύναμη, για κοινωνική αναγνώριση και για εξουσία.

Πρέπει να κατανοήσουμε το αίσθημα του ανικανοποίητου, που οι περισσότεροι από μας το φοβόμαστε. Το αίσθημα του ανικανοποίητου μπορεί να φέρνει κάτι που μοιάζει κοινωνική αταξία, αλλά αν μας οδηγεί -όπως θα πρέπει- σ’ αυτό που οι Αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν, «γνώθι σ’ αυτόν» – στη γνώση δηλαδή του εαυτού μας – και στην εγκατάλειψη του εγωκεντρισμού μας, τότε θα δημιουργήσει μια νέα τάξη στην κοινωνία και παντοτινή ειρήνη. Με την εγκατάλειψη του εγωκεντρισμού, έρχεται αμέτρητη χαρά.

Το αίσθημα του ανικανοποίητου είναι εργαλείο εσωτερικής ελευθερίας, αλλά για να ερευνά κανείς χωρίς προκαταλήψεις, δεν πρέπει να υπάρχει καθόλου η σπατάλη αισθημάτων που γίνεται συχνά με τη συμμετοχή σε πολιτικές συγκεντρώσεις, με το να κραυγάζεις διάφορα συνθήματα, με την αναζήτηση ενός γκουρού ή κάποιου πνευματικού Διδάσκαλου και με θρησκευτικές τελετουργίες διαφόρων ειδών. Αυτή η σπατάλη αισθήματος, εξασθενίζει την οξύτητα του νου και της καρδιάς και χάνουν την ικανότητα για «εν-όραση», ( δηλαδή για άμεση βαθιά στιγμιαία αντίληψη με την καρδιά κι όχι με το μυαλό) οπότε μπορούν εύκολα να διαμορφωθούν από τις περιστάσεις και από το φόβο. Η φλογερή επιθυμία για έρευνα είναι εκείνη που θα φέρει μια καινούργια κατανόηση των δρόμων που ακολουθεί η ζωή και όχι η εύκολη μίμηση του πλήθους.

Οι νέοι πείθονται πολύ εύκολα από τον παπά ή από τον πολιτικό, από τον πλούσιο ή από το φτωχό, να σκέφτονται με τον ιδιαίτερο τρόπο που σκέφτονται αυτοί. Αλλά ο σωστός τρόπος Εκπαίδευσης θα έπρεπε να βοηθάει τους νέους να είναι προσεκτικοί μ’ αυτές τις επιδράσεις, έτσι ώστε να μην επαναλαμβάνουν σαν παπαγάλοι διάφορα συνθήματα και να μην πέφτουν σε καμία πανούργα παγίδα πλεονεξίας, είτε δική τους, είτε κάποιου άλλου. Δεν πρέπει να επιτρέπουν στις κάθε είδους αυθεντίες να στεγνώνουν το νου και την καρδιά τους. Το να ακολουθούμε κάποιον άλλον, το να είμαστε οπαδοί οποιουδήποτε – όσο σπουδαίος κι αν είναι – ή το να προσκολλιόμαστε σε μιαν ιδεολογία που μας ικανοποιεί, δεν θα φέρει έναν ειρηνικό κόσμο.

Όταν τελειώνουμε το Σχολείο ή το Πανεπιστήμιο, πολλοί από μας βάζουμε στην άκρη τα βιβλία και μοιάζει να νοιώθουμε ότι ξεμπερδέψαμε με τη μάθηση· αλλά υπάρχουν κι εκείνοι που τους κεντρίζει η σκέψη ότι δεν ακολουθούν την πεπατημένη και συνεχίζουν να διαβάζουν και να απορροφάνε όσα έχουν πει κάποιοι άλλοι, και γίνονται μανιακοί της γνώσης. Όσο υπάρχει η λατρεία της γνώσης ή της τεχνικής, σαν μέσο επιτυχίας και επικράτησης, δεν μπορεί παρά να υπάρχει άσπλαχνος ανταγωνισμός και αδιάκοπη επαγγελματική πάλη.

Όσο ο στόχος μας είναι η επιτυχία, δεν μπορούμε να απαλλαγούμε από το φόβο, γιατί η επιθυμία να πετύχεις, γεννάει αναπόφευκτα το φόβο της αποτυχίας. Αυτός είναι ο λόγος που οι νέοι δεν θα έπρεπε να διδάσκονται να λατρεύουν την επιτυχία. Οι περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν επιτυχία με τη μια μορφή ή με την άλλη, είτε στα σπορ, είτε στον κόσμο των επιχειρήσεων, είτε στην πολιτική και λοιπά. Όλοι μας θέλουμε να βρισκόμαστε στην κορυφή, κι αυτή η επιθυμία δημιουργεί αδιάκοπη σύγκρουση και μέσα μας και με τον γείτονά μας· οδηγεί στον ανταγωνισμό, στο φθόνο, στην έχθρα και τελικά στον πόλεμο.

Όπως και οι παλαιότερες γενιές, έτσι και οι νέοι αναζητούν επιτυχία και ασφάλεια. Μολονότι στην αρχή μπορεί να νοιώθουν ανικανοποίητοι, σύντομα γίνονται ευυπόληπτοι και φοβούνται να πουν όχι στην κοινωνία. Αρχίζουν να εγκλωβίζονται μέσα στους τοίχους των ίδιων τους των επιθυμιών, κι έτσι συμβιβάζονται και δέχονται να τους περάσουν το χαλινάρι της αυθεντίας. Το ανικανοποίητό τους, που είναι η φλόγα ακριβώς της αναζήτησης, της έρευνας, της κατανόησης, σβήνει και πεθαίνει και στη θέση του εμφανίζεται η επιθυμία για μια καλύτερη δουλειά, ένα πλούσιο γάμο, μια επιτυχημένη σταδιοδρομία, που όλα τους δεν είναι παρά δίψα για μεγαλύτερη ψυχολογική ασφάλεια.

Κρισναμούρτι «Η εκπαίδευση και το νόημα της ζωής» εκδ.Καστανιώτη (αναμένεται να επανακυκλοφορήσει με διορθωμένη μετάφραση)

Read Full Post »


Με το να στηριζόμαστε σε Κυβερνήσεις, να βασιζόμαστε σε οργανωμένες πολιτικές ή κάθε είδους ομάδες και σε αυθεντίες για την ειρήνη και την ευτυχία που πρέπει να αρχίζουν με την κατανόηση του εαυτού μας, απλώς δημιουργούμε νέες και μεγαλύτερες συγκρούσεις. Και δεν μπορεί να υπάρξει παντοτινή ευτυχία και ειρήνη, όσο αποδεχόμαστε μια κοινωνική κατάσταση, όπου υπάρχει ατέλειωτη πάλη και ανταγωνισμός ανάμεσα στους ανθρώπους. Αν θέλουμε να αλλάξουμε τις υπάρχουσες συνθήκες, πρέπει πρώτα να μεταμορφώσουμε τον εαυτό μας, δηλαδή πρέπει να έχουμε επίγνωση των πράξεών μας, των σκέψεων και των αισθημάτων μας μέσα στην καθημερινή μας ζωή. Αλλά δεν θέλουμε στ’ αλήθεια την ειρήνη· δεν θέλουμε να βάλουμε τέρμα στην εκμετάλλευση· δεν πρόκειται να επιτρέψουμε σε κανένα να μπει εμπόδιο στην πλεονεξία μας ή να αλλάξει βαθιά η δομή της κοινωνίας μας. Θέλουμε τα πράγματα να συνεχίσουν όπως είναι, με επιφανειακές μόνο αλλαγές, οπότε οι ισχυροί, οι πανούργοι, θα κυβερνούν αναπόφευκτα τη ζωή μας. Η ειρήνη δεν έρχεται μέσα από καμιά ιδεολογία, δεν εξαρτάται από νομοθεσίες· έρχεται μόνον όταν εμείς, ως άτομα, αρχίζουμε να κατανοούμε την ψυχολογία μας. Αν αποφεύγουμε την ευθύνη της ατομικής μας δράσης και περιμένουμε από κάποιο νέο σύστημα να εδραιώσει την ειρήνη, τότε απλώς θα γίνουμε σκλάβοι αυτού του συστήματος. (…) Υπάρχουν δύο είδη επανάστασης: υπάρχει η βίαιη επανάσταση, που είναι απλώς μία αντίδραση χωρίς κατανόηση, στο καθεστώς που υπάρχει· και υπάρχει και η βαθιά ψυχολογική επανάσταση της νοημοσύνης. Υπάρχουν πολλοί που επαναστατούν ενάντια στις καθιερωμένες πολιτικές ή θρησκευτικές ορθοδοξίες, αλλά μόνο για να πέσουν σε νέες ορθοδοξίες, σε νέες ψευδαισθήσεις. Εκείνο που συμβαίνει γενικά είναι ότι ξεκόβουμε από μια ομάδα ή ένα σύνολο ιδανικών, και μπαίνουμε σε μια άλλη ομάδα, αποκτώντας άλλα ιδανικά, δημιουργώντας έτσι ένα νέο μοντέλο σκέψης, εναντίον του οποίου θα πρέπει και πάλι να επαναστατήσουμε. Η αντίδραση απλώς γεννάει αντίθεση και η μεταρρύθμιση χρειάζεται περισσότερη μεταρρύθμιση. (…) Νοημοσύνη δεν είναι το να αλλάζουμε απλώς μια κυβέρνηση με μιαν άλλη, ένα κόμμα με ένα άλλο, μια θρησκεία με μιαν άλλην, έναν εκμεταλλευτή μ’ έναν άλλον. Οι βίαιες αιματηρές επαναστάσεις δεν μπόρεσαν και δεν θα μπορέσουν ποτέ να λύσουν τα προβλήματά μας. Μόνο μια βαθιά, εσωτερική επανάσταση, που αλλάζει όλες τις αξίες μέσα μας μπορεί να δημιουργήσει και ένα διαφορετικό εξωτερικό περιβάλλον, ένα ευφυές κοινωνικό οικοδόμημα· και μια τέτοια επανάσταση μπορεί να γίνει μόνο από σένα και από εμένα. Δεν μπορεί να εμφανισθεί μια νέα τάξη πραγμάτων στον κόσμο, αν εμείς, ατομικά ο καθένας, δεν γκρεμίσουμε τους δικούς μας ψυχολογικούς περιορισμούς και να είμαστε ελεύθεροι μέσα μας. (…) Μόνον η αγάπη και ο σωστός τρόπος σκέψης θα φέρουν την μόνη αληθινή επανάσταση: την επανάσταση μέσα μας.

Κρισναμούρτι «Η εκπαίδευση και το νόημα της ζωής», μετάφρ. Ν.Πιλάβιος, εκδ.Καστανιώτη

Read Full Post »

Older Posts »

Αρέσει σε %d bloggers: